Zaloguj
Reklama

Anemia może być pierwszym sygnałem toczącej się choroby

Autorzy: lek. Karolina Marciniak
Anemia może być pierwszym sygnałem toczącej się choroby
Fot. panthermedia
(0)

Niedokrwistość (anemia), czyli zmniejszenie stężenia hemoglobiny, hematokrytu i liczby erytrocytów we krwi od wartości prawidłowych (ustalonych dla wieku i płci). Niedokrwistość może być manifestacją toczącego się stanu chorobowego w organizmie, najczęściej o podłożu zapalnym. Niedokrwistość chorób przewlekłych jest drugą co do częstości występowania po niedokrwistości z niedoboru żelaza. Jej częstość rośnie wraz z wiekiem. 

Reklama

Niedokrwistość kiedy rozpoznajemy?

Niedokrwistość to zmniejszenie stężenia hemoglobiny, hematokrytu i liczby erytrocytów we krwi od wartości prawidłowych. Ze względu na nasilenie odchylenia wartości od normy można wymienić niedokrwistość łagodną (stężenie hemoglobiny: 10-12 g/dl), umiarkowaną (8-9,9 g/dl), ciężką (6,5-7,9 g/dl) oraz zagrażającą życiu – poniżej 6,5 g/dl. Niezależnie od przyczyny objawy są bardzo podobne: łatwa męczliwość, ogólne osłabienie, zawroty i ból głowy, bladość skóry i błon śluzowych, zaburzenia koncentracji i uwagi, przyspieszona czynność serca. Przy ciężkiej niedokrwistości objawy mogą być bardziej nasilone oraz może pojawiać się duszność czy omdlenia.

Anemia  manifestacja przewlekłego stanu chorobowego?

Najczęstszą przyczyną anemii jest upośledzona synteza hemu (cząsteczki wchodzącej w skład hemoglobiny) w skutek niedoboru żelaza w ustroju. Do prawidłowej produkcji hemoglobiny, odpowiedzialnej za transport tlenu do komórek, konieczne jest odpowiednie stężenie żelaza. W sytuacji, kiedy w organizmie brakuje tego pierwiastka, dochodzi do zaburzenia syntezy hemu. Niedobór żelaza może mieć różne podłoże. Do najczęstszych zalicza się: 

  • nadmierna utrata krwi (np. w skutek krwawienia z przewodu pokarmowego, dróg rodnych, dróg moczowych), 
  • zwiększone zapotrzebowanie przy niedostatecznej podaży żelaza (okres dojrzewania, ciąży i laktacji), 
  • upośledzone wchłanianie żelaza (choroby zapalne jelit, celiakia), 
  • niedostateczna podaż w diecie.

W większości powyższych sytuacji leczenie opiera się na stosowaniu doustnych preparatów żelaza lub podawaniu żelaza pozajelitowo. Wyrównanie poziomu żelaza powoduje ustępowanie objawów niedokrwistości. Nie zawsze jednak leczenie anemii jest tak łatwe, a – co ważniejsze – niedokrwistość może być objawem choroby, która podstępnie rozwija się w organizmie. Zazwyczaj scenariusz wygląda podobnie, choroba o podłożu zapalnym obejmuje jakiś narząd lub układ w organizmie, a niedokrwistość jest tylko jej manifestacją, niejednokrotnie jedyną. Nasilenie objawów niedokrwistości ma silny związek z ciężkością choroby podstawowej i czasem jej trwania. Zazwyczaj jednak objawy są dyskretne, co opóźnia diagnostykę i rozpoczęcie ukierunkowanego leczenia. 

fot. panthermedia

Jakie choroby mogą „kryć się” za niedokrwistością?

Wiele chorób o podłożu zapalnym może przebiegać z niedokrwistością. Podczas stanu zapalnego toczącego się w odpowiedzi na różne czynniki dochodzi do nadprodukcji cytokin przez komórki układu immunologicznego (limfocyty T, makrofagi). Cytokiny te wpływają m.in. na zmniejszenie produkcji krwinek czerwonych w szpiku lub przyczyniają się do ich szybszego niszczenia na obwodzie. Do czynników, które mogę pobudzać układ immunologiczny do produkcji cytokin, należą: 

  • zakażenia bakteryjne (np. gruźlica), pasożytnicze (lamblioza), wirusowe (HIV) oraz grzybicze, 
  • nowotwory złośliwe (guzy lite oraz przerzuty, nowotwory układu krwiotwórczego, białaczki, chłoniaki), 
  • choroby autoimmunologiczne, najczęściej reumatoidalne zapalenie stawów (RZS), toczeń układowy (SLE), twardzina układowa, układowe zapalenie naczyń, 
  • przewlekłe zakażenia dróg moczowych,
  • przewlekła niewydolność nerek.

Piśmiennictwo

Źródło tekstu:

  • Jackowska T., Wójtowicz J.: Niedokrwistość chorób przewlekłych. „Postępy Nauk Medycznych” 2014, nr 108 t. XXVII.

Kategorie ICD:

Kategorie ATC:


Reklama
(0)
Komentarze