Zaloguj
Reklama

Antykoncepcja hormonalna polecana młodym kobietom - część III

Antykoncepcja hormonalna polecana młodym kobietom - część III
Fot. ojoimages
(0)

Część ta omawia możliwe niedogodności stosowania doustnych środków antykoncepcyjnych i występujące objawy uboczne. Przedstawia także działania niepożądane, wyjaśnia kontrowersje dotyczące związku przyjmowania tabletek antykoncepcyjnych z ewentualnym występowaniem choroby nowotworowej. Omówiono także skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych wyrażoną wskaźnikiem Pearla oraz przedstawiono preparaty dostępne w aptekach. Omówiono także preparaty zawierające tylko jeden składnik hormonalny.

Ewolucja produkowanych coraz bardziej nowoczesnych tabletek antykoncepcyjnych, obniżenie dawek hormonów i zmiana składu tabletek spowodowały, że objawy niepożądane przedstawione poniżej zdarzają się bardzo rzadko. Do objawów tych należą:

  • obrzmienie i bolesność piersi,
  • nudności, wymioty, wzdęcia,
  • zmiany skórne  takie jak żółtobrunatne plamki,
  • nadwrażliwość na światło,
  • przyrost masy ciała w wyniku zatrzymania płynów w organizmie,
  • przyrost masy ciała w wyniku nadmiernego apetytu,
  • zmniejszenie libido,
  • suchość pochwy,
  • obniżenie nastroju a nawet depresja,
  • przetłuszczanie się włosów,
  • bóle głowy,
  • przemijające plamienia z dróg rodnych.

Większość objawów niepożądanych, a zwłaszcza krwawienia i plamienia związane ze stosowaniem antykoncepcji występują najczęściej w pierwszych cyklach stosowania, u kobiet palących papierosy, oraz w przypadku, gdy kobieta zapomniała przyjąć tabletki. Ogólnie można zauważyć tendencję do częstszego występowania krwawień, im niższa jest zawartość eestrogenów w tabletce. Stałym problemem związanym z antykoncepcją hormonalną jest występowanie krwawień i plamień międzymiesiączkowych. 3-5% kobiet rezygnuje z przyjmowania tabletek z tego właśnie powodu. Inne częste przyczyny rezygnacji to przyrost masy ciała - 7% kobiet i nasilające się nudności - 6% kobiet.

Prace kliniczne i epidemiologiczne obejmujące duże grupy badanych wykazały korzyści wynikające ze stosowania antykoncepcji doustnej, takie jak mniejsze ryzyko występowania raka błony śluzowej macicy, raka jajnika, ciąży pozamacicznej, zapalenia przydatków, niektórych łagodnych chorób sutka, torbieli jajnika, osteoporozy i zaburzeń funkcjonalnych cyklu miesiączkowego. W znacznej większości przypadków stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych jest całkowicie bezpieczne. Jednak w literaturze fachowej podaje się, że stosowanie tabletek antykoncepcyjnych zwiększa ryzyko wystąpienia:

Chorób układu krążenia: choroba zakrzepowa, choroby naczyń wieńcowych (szczególnie przy stosowaniu starszych generacji środków antykoncepcyjnych), nadciśnienie tętnicze i udar mózgu.

Żółtaczki - bardzo rzadko, w ciągu 2-3 tygodni od chwili rozpoczęcia stosowania pigułek antykoncepcyjnych może dojść do wystąpienia żółtaczki. Stan ten ustępuje z chwilą zaprzestania dalszego przyjmowania tabletek. W zależności od opinii lekarza (po okresie około 3 miesięcy), jeżeli wyniki badań czynności wątroby są prawidłowe, to można ponownie rozpocząć przyjmowanie tych leków.

Polekowego zaniku miesiączkowania.

Według niektórych źródeł, przyjmowanie tabletek antykoncepcyjnych nieznacznie  zwiększa ryzyko wystąpienia raka piersi.

Być może jednak, że obserwowane zwiększone ryzyko wynika głównie z faktu, iż kobiety przyjmujące te środki znacznie częściej zgłaszają się na badania lekarskie i dzięki temu, w tej grupie kobiet częściej wykrywa się zmiany nowotworowe. Zmiany te wykrywane są zwykle wcześniej, niż u kobiet nie stosujących antykoncepcji hormonalnej. Dzięki temu właśnie wyniki leczenia są lepsze u kobiet, które uprzednio stosowały tabletki antykoncepcyjne. U niektórych kobiet, stosujących doustne środki antykoncepcyjne występuje obniżenie popędu płciowego. Najprawdopodobniej jest to spowodowane niewłaściwym doborem preparatu. Pewną niedogodnością jest również konieczność przyjmowania tabletek o tej samej porze doby, przez kolejnych 21 dni (wiele kobiet ma trudności w przyzwyczajeniu się do tej rutyny a zapomnienie przyjęcia tabletki łączy się   z ryzykiem zajścia w niepożądaną ciążę). Przyjmowanie niektórych leków, a także wymioty   i biegunka mogą zmniejszać skuteczność działania doustnych środków antykoncepcyjnych.

 

Przegląd dostępnych preparatów

Skuteczność metody antykoncepcji jest oceniana wskaźnikiem Pearla, jest to odsetek kobiet prowadzących regularne życie płciowe, które zaszły w ciążę w czasie rocznego stosowania danego środka antykoncepcyjnego. Skuteczność dwuskładnikowych doustnych preparatów antykoncepcyjnych oceniana wskaźnikiem Pearla wynosi 0,03-0,2. Brak jest istotnych statystycznie różnic pomiędzy preparatami o różnej dawce estrogenów. Dostępne na naszym rynku doustne dwuskładnikowe tabletki hormonalne zostały przedstawione w poniższej tabeli.

 

Preparat

Estrogen

Progestagen

Producent

JEDNOFAZOWE

Cilest

EE 35

NGM 250

Cilag

Femoden

EE 30

GSD 75

Schering AG

Minulet

EE 30

GSD 75

Wyeth-Lederle

Marvelon

EE 30

DSG 150

Organon

Gravistat 125/250

EE 50

LNG 125/250

Jenapharm

Microgynon

EE 30

LNG 150

Schering AG

Stediril 30

EE 30

LNG 150

Wyeth-Lederle

Rigevidon

EE 30

LNG 150

Richter Gedeon

Minisiston

EE 30

LNG125

Jenapharm

Mercilon

EE 20

DSG 150

Organon

Logest

EE 20

GSD 75

Schering AG

Novynette

EE 20

DSG 150

Richter Gedeon

Regulon

EE 30

DSG 150

Richter Gedeon

Diane 35

EE 35

OC 2 mg

Schering AG

Harmonet

EE 20

GSD 75

Wyeth-Lederle

DWUFAZOWE

Anteovin

EE 50

LNG 50/125

Richter Gedeon

TRÓJFAZOWE

Trisiston

pierwsze 6 tabletek ® 30 mg EE + 50 mg LNG

następne 5 tabletek ® 40 mg EE + 75 mg LNG

ostatnie 10 tabletek®30 mg EE + 125 mg LNG

Jenapharm

Trinordiol 21

Wyeth-Lederle

Tri-Regol

Richter Gedeon

Triquilar

Schering AG

Tri-Minulet/Milvane

pierwsze 6 tabletek ® 30 mg EE + 50 mg GSD

następne 5 tabletek ® 40 mg EE + 70 mg GSD

ostatnie 10 tabletek®30 mg EE + 100 mg GSD

Wyeth-Lederle/ Schering AG

Tri-Novum

EE 35mg + NET 500/750/1000

 

Skróty stosowane w tabeli:

EE – etynyloestradiol
NGD – noprgestimat
GSD - gestoden
DSG - dezogestrel
LNG – lewonorgestrel
OC – octan cyproteronu

 

Jednoskładnikowe metody hormonalnej antykoncepcji

Metody te oparte są na antyowulacyjnych właściwościach gestagenów – pochodnych naturalnego hormonu progesteronu. Stosuje się injekcje domięśniowe 150 mg octanu medroksyprogesteronu (Depo-Provera) co 12 tygodni rozpoczynając przed 5 dniem cyklu, powrót płodności następuje w 6-12 miesięcy po odstawieniu środka. Metoda powoduje rzadkie i skąpe miesiączkowanie, nawet do braku miesiączki znajduje więc zastosowanie przy obfitych miesiączkach. Podobnie jak doustne środki antykoncepcyjne zapobiega ciąży pozamacicznej, a także zmniejsza częstość występowania torbieli czynnościowych jajników i rozrostów błony śluzowej macicy. Wskaźnik Pearla dla tej metody wynosi < 0,1. Inną metoda bazującą na jedynie składniku są doustne tabletki zawierające niskie dawki pochodnych progesteronu podawane w sposób ciągły, takim preparatem jest Cerazette. Działanie rozpoczyna się 4 godziny po zażyciu i trwa dokładnie 24 godziny, dlatego bardzo istotne jest punktualne przyjmowanie (1 tabletka regularnie co 24 godziny).

Wskaźnik Pearla dla tej metody 0,3 – 4. Oba powyższe preparaty zalecane są do stosowania w okresie karmienia piersią, gdyż nie wykazują działania hamującego laktację, oraz nie mają niekorzystnego wpływu na dziecko. Młodym kobietom, które współżyją nieregularnie można polecić również antykoncepcję po stosunku polegającą na podaniu lewonorgestrelu w dawce 0,75 mg (preparat Postinor) pierwszą tabletkę należy podać najpóźniej do 72 godzin po stosunku i powtórzyć po 12 godzinach. Metoda ta jest metodą z wyboru w przypadku, gdy zawiodła inna metoda antykoncepcyjna, stosuje się ją również profilaktycznie w wypadku gwałtu. Wszystkie środki antykoncepcyjne zawierające hormony dostępne są wyłącznie na recepty lekarskie.
(0)
Reklama
Komentarze