Zaloguj
Reklama

Choroby układu krążenia w ciąży

Autor/autorzy opracowania:

Kategorie ICD:

Kategorie ATC:


Choroby układu krążenia w ciąży
Fot. Pantherstock
(5)

Choroby układu krążenia stosunkowo często są przyczyną powikłań w ciąży. W pracy przedstawiono rodzaje możliwych powikłań, dominujące objawy, czynniki zagrożenia oraz podział niewydolności krążenia w ciąży. Przedstawiono też zalecane postępowanie.

Choroby układu sercowo-naczyniowego występują u 0,5 - 2 % ciężarnych. W przeszłości były to przeważnie nabyte wady serca pochodzenia reumatycznego, w związku z rozwojem kardiochirurgii obecnie mamy dość często do czynienia u ciężarnych z wrodzonymi wadami serca. Występuje również choroba wieńcowa, zapalenie osierdzia i mięśnia sercowego. Wśród wad nabytych najczęściej występują wady zastawki przedsionkowo - komorowej lewej, wśród wrodzonych wad spotykamy ubytki w przegrodzie międzyprzedsionkowej i międzykomorowej,  rzadziej zwężenie aorty. Zwiększone w ciąży obciążenie układu krążenia (przyśpieszenie akcji serca, zwiększanie rzutu skurczowego serca) powoduje zwiększenie objętości minutowej serca o 40 - 50 %. Jest ono znoszone bez problemu przez zdrową ciężarną, jednak inaczej sprawa się ma gdy mamy u niej do czynienia z chorobą układu sercowo - naczyniowego.

 

U ciężarnych należy zwrócić uwagę na takie objawy jak: zadyszka, zawroty głowy, omdlenia, ściskanie w klatce piersiowej i kołatanie serca, jeśli objawy te powtarzają się, są długotrwałe lub nasilone to powinno wykonać się badania w celu ewentualnego wykrycia choroby układu krążenia (EKG, UKG, konsultacja kardiologiczna). Jeśli pacjentka ma już rozpoznaną chorobę serca, trzeba zwrócić uwagę czy  nie nasila się duszność, częstość omdleń i czy nie narasta  upośledzenie sprawności fizycznej. Wydolność fizyczna leży u podstawy podziału chorób serca w ciąży wg stopnia ciężkości opracowanego przez „New York Heart Association”.

 

 

Stopnie ciężkości:

I - choroba bezobjawowa, nie upośledza wydolności fizycznej.

II - objawy pojawiają się w trakcie znacznego wysiłku.

III - objawy pojawiają się przy niewielkim, zwykłym wysiłku.

IV - objawy występują w spoczynku.

 

 

Ten czynnościowy podział przydatny jest w ustaleniu rokowania, a także w monitorowaniu ciąży i prowadzeniu porodu. Chore ciężarne ze stopniem I i II, jeśli mają zapewnioną staranną opiekę położniczą i kardiologiczną są zagrożone wystąpieniem niewydolności krążenia w niewielkim stopniu.

W grupie III i IV ryzyko ciężkich powikłań w czasie ciąży, porodu i połogu jest bardzo wysokie, a śmiertelność zwłaszcza w IV grupie jest bardzo duża.

Poza opisaną klasyfikacją za wykładnik zagrożenia uważamy :

  • niewydolność krążenia w wywiadzie
  • wystąpienie zaburzeń rytmu serca / migotanie przedsionków ® wystąpienie zatorów/
  • nadciśnienie  w krążeniu płucnym .
  • wystąpienie objawów choroby reumatycznej.

 

Zdecydowanie należy odradzać zajście w ciążę pacjentkom z siniczymi wadami serca, nadciśnieniem płucnym, zespołem Marfana, poszerzeniem części wstępującej aorty i sztuczną zastawką serca. Należy w tych przypadkach rozważyć zakończenie ciąży, ze wskazań zdrowotnych przerwanie ciąży należy wykonać jak najwcześniej pod osłoną antybiotyków.

Ciąże u pacjentki obciążonej kardiologicznie prowadzić należy w ścisłej współpracy z kardiologiem. Istotny jest oszczędzający tryb życia, ograniczenie spożycia sodu do 2 g/dobę. Szczególnie niebezpieczny jest:

  • okres pomiędzy 32 - 34 tygodniem ciąży ze względu na największą objętość krwi krążącej,
  • drugi okres porodu z uwagi na wysiłek fizyczny oraz
  • pierwsze dni połogu - mogą wystąpić problemy z adaptacją do zmniejszonego koryta naczyniowego.

W tych okresach nadzór powinien być najintensywniejszy, chociaż niewydolność krążenia może wystąpić w każdym momencie ciąży, porodu i połogu. Ponieważ może wystąpić upośledzenie zaopatrzenia płodu w III trymestrze ciąży prowadzimy monitorowanie stanu i rozwoju płodu. W celu ochrony przed wystąpieniem niedokrwistości podajemy preparaty żelaza i kwas foliowy. Ostrożne stosowanie leków internistycznych jak: glikozydy naparstnicy, b blokery, antyarytmiki, także heparyny i łagodne diuretyki jest dozwolone i umiejętnie dawkowane nie wywierają szkodliwego wpływu na płód . W chorobie reumatycznej stosujemy przewlekłą profilaktykę antybiotykową, również w okresie porodu.

W stopniach ciężkości I i II wspólnie z kardiologiem rozważamy możliwość porodu siłami natury, korzystne jest zastosowanie znieczulenia zewnątrzoponowego oraz uniknięcie parcia poprzez zastosowanie kleszczy lub próżnociągu.

 

W stopniu III i IV oraz w zwężeniu aorty, nadciśnieniu płucnym, w ciężkim zwężeniu zastawki dwudzielnej i u wszystkich pacjentek z objawami niewydolności krążenia ciąże rozwiązujemy drogą brzuszną - cięciem cesarskim.

 

W czasie porodu monitorujemy stan pacjentki z zastosowaniem EKG, pomiarem RR, tętna i częstości oddechów, w zespole powinien prócz położnika współpracować kardiolog i anestezjolog. Pomimo, że choroby serca nie często towarzyszą ciąży, stanowią jednak jedną z głównych przyczyn zgonów związanych z ciążą, porodem i połogiem.

(5)
Reklama
Komentarze