Zaloguj
Reklama

Ciąża wielopłodowa - informacje dla pacjentek.

Autor/autorzy opracowania:

Recenzenci:

  • Dr n. med. Piotr Bodzek

Źródło tekstu:

  • Forum Ginekologiczne

Adres www źródła:

Kategorie ICD:

Kategorie ATC:


Ciąża wielopłodowa - informacje dla pacjentek.
Fot. ojoimages
(5)

Artykuł przedstawia wiele problemów dotyczących ciąży wielopłodowej. Przedstawia wpływ czynników sprzyjających występowaniu ciąży mnogiej oraz omówiono szereg zagrożeń z nią związanych zarówno dla matki jak i dla płodów.

Bardzo dynamiczny wzrost częstości występowania ciąż bliźniaczych, trojaczych oraz o większej ilości płodów budzi coraz większe zainteresowanie zarówno u lekarzy, dla których opieka nad ciężarną w ciąży mnogiej stanowi nie lada wyzwanie, jak również u kobiet i ich partnerów, u których wywołuje wiele obaw. Wzrastający odsetek ciąż wielopłodowych wynika z pewnością z faktu, iż coraz większa ilość kobiet cierpi z powodu niepłodności. Niestety wielu z nich nie udaje się zajść w ciążę bez pomocy technik medycznych. Coraz bardziej popularne techniki wspomaganego rozrodu, jak również najnowocześniejszych metod leczenia niepłodności, podczas których wykorzystuje się leki hormonalne stymulujące owulację, mają znaczący wpływ na występowanie takich ciąż. Nie bez znaczenia wydaje się również wzrost średniej wieku kobiet decydujących się na posiadanie potomstwa. Wiek powyżej 35 lat predysponuje do występowania ciąży mnogiej ze względu na fakt, iż u tych kobiet częściej zdarza się uwalnianie więcej niż jednej komórki jajowej w trakcie jednego cyklu miesiączkowego. Ciąża wielopłodowa często jest dziedziczna i zdarza się kobietom, u których w bliskiej rodzinie urodziły się wcześniej bliźnięta lub trojaczki. Również w przypadku, gdy kobieta stosowała antykoncepcję hormonalną i do ciąży doszło w pierwszym miesiącu po odstawieniu tabletek szansa na zajście w ciążę wielopłodową znacznie wzrasta.

O ciąży wielopłodowej mówimy wówczas, gdy następuje jednoczesny rozwój więcej niż jednego płodu. Wśród ciąż wielopłodowych najczęściej zdarzają się ciąże bliźniacze. Większa ilość płodów jest przeważnie wynikiem leczenia niepłodności bądź zapłodnień pozaustrojowych. Należy zaznaczyć, iż liczba ciąż wielopłodowych nie jest równa liczbie takich porodów. Zjawisko to związane jest przede wszystkim z istnieniem w takich ciążach zwiększonego ryzyka wystąpienia wielu powikłań, doprowadzających do jej niekorzystnego zakończenia przed terminem porodu. Dlatego też, każda ciąża wielopłodowa jest kwalifikowana i prowadzona jako ciąża wysokiego ryzyka. Powikłania zdarzają się bowiem o wiele częściej i mają bardziej niekorzystny przebieg aniżeli w ciążach pojedynczych. Ciąże wielopłodowe o wiele częściej powikłane są cukrzycą ciężarnych, nadciśnieniem czy też niosą ryzyko wystąpienia krwotoków poporodowych i innych bardzo ciężkich powikłań mogących w najgorszym przypadku stać się nawet przyczyną wewnątrzmacicznego obumarcia płodów jak również zgonu matki. O wiele częściej dochodzi również do przedwczesnego pęknięcia pęcherza płodowego, porodów przedwczesnych, czy też urodzenia dzieci z niska masą urodzeniową. Zagrożenie pojawieniem się powikłań zarówno ze strony matki jak i płodów wzrasta proporcjonalnie do liczby rozwijających się płodów.

Najczęściej, kobiety ze zdiagnozowaną ciążą wielopłodową wymagają o wiele częstszych kontrolnych wizyt lekarskich oraz hospitalizacji. Ma to na celu sprawowanie ścisłego nadzoru nad prawidłowością rozwoju ciąży, oraz możliwość wczesnego reagowania w przypadku wystąpienia jakichkolwiek powikłań. Zdarza się, iż kobiety z ciążą wielopłodową, a w szczególności, gdy występuje powyżej dwóch płodów, większość ciąży spędzają w szpitalu. Ciąże takie tylko w sporadycznych przypadkach udaje się utrzymać do terminu porodu. Zazwyczaj kończą się one na kilka tygodni wcześniej. W momencie, gdy płody są już na tyle duże i dojrzałe, aby możliwe było samodzielne życie poza łonem matki, wykonuje się cięcie cesarskie. Jeżeli stwierdzi się powyżej dwóch płodów ciąża taka zawsze rozwiązywana jest poprzez cięcie cesarskie. Ma to na celu ograniczenie ryzyka jakie niesie dla płodów poród siłami natury.

Ciąże bliźniacze nie zawsze wymagają rozwiązania poprzez cięcie cesarskie. Około połowa ciąż bliźniaczych kończy się samoistnym porodem siłami natury. Decyzja o ukończeniu takiej ciąży uzależniona jest od wielu czynników. Przede wszystkim bierze się pod uwagę najbezpieczniejsze z rozwiązań zarówno dla dzieci jak i dla matki. Aby poród bliźniąt mógł odbyć się w sposób naturalny konieczna jest dokładna diagnostyka położnicza. Niezmiernie ważne jest ustalenie dojrzałości płodów oraz ich położenie w macicy. Nie bez znaczenia jest również fakt, iż w ciążach wielopłodowych dochodzi do znacznego rozciągnięcia mięśnia macicy w czasie ciąży co może być przyczyną osłabionej czynności skurczowej i w związku z tym przedłużającym się pierwszym okresem porodu. Cięcie cesarskie najczęściej wykonuje się dopiero wtedy, gdy nakładają się inne wskazania do takiego właśnie ukończenia ciąży np. nieprawidłowe położenie płodów, EPH-gestoza, stan po leczeniu niepłodności i wiele innych.

Niska masa urodzeniowa jak również wcześniactwo dzieci z ciąż wielopłodowych niesie ze sobą zwiększone ryzyko ich umieralności. Wiąże się to przede wszystkim z występowaniem u nich w okresie noworodkowym takich zaburzeń jak np. niewydolność oddechowa (RDS), choroby układu oddechowego, krwawienia do komór mózgu i inne. Znacznie częściej można się spotkać z wadami rozwojowymi, szczególnie u bliźniąt jednojajowych.

W ciążach bliźniaczych można wyróżnić bliźniaki jednojajowe oraz dwujajowe. Bliźnięta jednojajowe powstają, gdy dochodzi do zapłodnienia jednej komórki jajowej przez jeden plemnik a następnie komórka dzieli się na dwa zarodki. Mogą one posiadać jeden worek owodniowy oraz łożysko. Dzieci są wówczas jednakowe pod względem genetycznym. Posiadanie jednego łożyska może być przyczyną zaburzeń w dostarczaniu tlenu i składników odżywczych do jednego z płodów. Rozwija się on wówczas wolniej. Stanowi to niebezpieczeństwo wewnątrzmacicznego obumarcia płodów.

Bliźniaki dwujajowe tzw. dwojaczki powstają, gdy dojdzie do zagnieżdżenia się w macicy dwóch zapłodnionych komórek jajowych. Płeć bliźniąt dwujajowych może być wówczas różna. Posiadają one osobny worek owodniowy oraz łożysko. Płeć dzieci w ciążach wielopłodowych może być taka sama bądź różna. W przypadku, gdy płodów jest więcej niż dwa, zazwyczaj dzieci rodzą się różne pod względem genetycznym.

W celu dokładnego zdiagnozowania ciąży mnogiej konieczna jest dokładna diagnostyka położnicza. Pierwszym symptomem istnienia większej ilości płodów mogą być znacznie nasilone wczesne objawy ciąży tj. wymioty, obrzęki, jak również nieproporcjonalnie do wieku ciążowego zwiększony obwód brzucha czy też zwiększone ruchy płodu o różnej lokalizacji. Dowodem istnienia ciąży wielopłodowej jest także wysłuchanie więcej niż jednego tętna płodu o różnych częstotliwościach słyszalnych w różnych miejscach. Ostatecznym badaniem potwierdzającym istnienie wielu płodów jest badanie USG przeprowadzona przez doświadczonego położnika.

W związku z większym obciążeniem organizmu w przypadku ciąż mnogich, wszelkie dolegliwości wywołane ciążą są bardziej dokuczliwe. Zwiększona ilość krwi krążącej stanowi znaczne obciążenie dla serca, co może być przyczyną nadmiernego zmęczenia nawet przy niewielkim wysiłku. O wiele bardziej wzrasta także ryzyko pojawienia się żylaków kończyn dolnych. Ciężarna wymaga nie tylko przestrzegania odpowiedniej diety, ale również większej ilości odpoczynku oraz snu. Dieta powinna zawierać większą ilości kalorii, witamin i mikroelementów, aby w pełni uzupełnić wszelkie niedobory. Często wymaga ona suplementacji preparatami witaminowymi.

Cały okres ciąży w przypadku ciąży mnogiej wymaga szczególnej troski i pielęgnacji.  Wczesne rozpoznanie pozwala na odpowiednie przygotowanie się rodziców do tego szczególnego macierzyństwa oraz może mieć znaczący wpływ na przebieg ciąży. Częstsze badania kontrolne oraz szczególny nadzór lekarski dają szansę na szczęśliwe zakończenie ciąży oraz zminimalizowanie wystąpienia powikłań.

Ciąże wielopłodowe stanowią dla rodziców nie lada zaskoczenie. Pojawia się wiele obaw o dalszy przebieg ciąży i rozwój dzieci, jak również o to, czy będą oni w stanie sprostać zwiększonym obowiązkom po przyjściu na świat dzieci i zapewnić im odpowiednią opiekę. Późne powikłania u dzieci, częstsza umieralność noworodków ze względu na wcześniactwo w ciążach wielopłodowych, stanowią dodatkowe obciążenie dla rodziców. Wzrasta wówczas ryzyko depresji poporodowej u położnicy. Niezmiernie ważne stają się wówczas nie tylko aspekty psychologiczne, ale również ekonomiczne.

(5)
Reklama
Komentarze