Zaloguj
Reklama

Czy można przewidzieć konieczność zastosowania episiotomii?

Autor/autorzy opracowania:

Recenzenci:

  • Prof. dr hab. n. med. Anita Olejek (Konsultant Wojewódzki z Zakresu Położnictwa i Ginekologii - woj. śląskie). Dr n. med. Piotr Bodzek.

Źródło tekstu:

  • Forum Ginekologiczne

Adres www źródła:

Kategorie ICD:


Czy można przewidzieć konieczność zastosowania episiotomii?
Fot. ojoimages
(3)

Przedstawiono kilka uwag na temat nacięcia krocza podczas porodu. Tekst przeznaczony jest przede wszystkim dla personelu Sali Porodowej oraz kobiet ciężarnych przygotowujących się do porodu.

Pierwsze wzmianki o dokonywanym nacięciu krocza (episiotomii) sięgają XVII wieku. Episiotomia na przestrzeni wieków stosowana była z różnym nasileniem. Początkowo (niewielkie nacięcie w trakcie porodu) stosowane nieufnie jako środek ostateczny chroniący przed urazem krocza z obawy przed powikłaniami. Później rozpoczął się okres rozszerzania wskazań do nacięcia krocza. Nastąpiło nasilenie przekonania iż ma ona niewymierne pozytywne działanie ochronne na tkanki kanału rodnego kobiety rodzącej jak i działanie zapobiegające urazom płodu. Dopiero w XX wieku nastąpiła fala badań nad różnymi aspektami wykonywania episiotomii, które poddały wątpliwości korzyści jakie wynikają z zastosowania nacięcia krocza.

Czy można zatem określić konieczność stosowania zabiegu poszerzającego kanał rodny w trakcie porodu? Czy powinno opierać się jedynie na odczuciu i wiedzy osoby prowadzącej poród? Wskazań do zastosowania episiotomii jest bardzo wiele. Do wskazań medycznych ze strony matki należy:  

  • niebezpieczeństwo nadmiernego rozciągnięcia i niekontrolowanego uszkodzenia matczynych tkanek miękkich jak również głębokich warstw mięśni dna miednicy. Zagrożenie takie występuje zazwyczaj w przypadkach niepodatnych miękkich tkanek krocza zwłaszcza u sportsmenek i u pierwiastek rodzących w późnym wieku. O dużym prawdopodobieństwie uszkodzenia krocza świadczy bledniecie miejsca zagrożonego pęknięciem krocza.
  • zabiegi położnicze wykonywane w trakcie porodu z uwagi na użycie narzędzi, które wymagają większej przestrzeni w kanale rodnym, przez co zwiększają ryzyko uszkodzenia kanału rodnego i krocza. Do zabiegów tych zaliczamy zabieg kleszczowy, trakcję próżniową, ręczne wydobycie płodu, pomoc ręczną.

Episiotomia stosowana przed porodem zabiegowym lub w trakcie porodu z użyciem narzędzi traktowana jest jako zabieg dodatkowy. Łączne stosowanie episiotomii z porodem zabiegowym szczególnie często stosowane jest u pierwiastek.             

Episiotomię ze wskazań płodowych stosuje się (jeśli możliwy jest poród siłami natury):

  • w przypadku przedłużonego II okresu porodu (powyżej pół godziny u wieloródek i powyżej dwóch godzin u pierwiastki) wraz z niebezpieczeństwem uszkodzeń płodu na skutek niedotlenienia. Sytuacja taka często występuje przy nieprawidłowych ułożeniach płodu, w których głowa płodu pokonuje kanał rodny niekorzystną płaszczyzną miarodajną (ułożenie odgięciowe, ułożenie potylicowe tylne, położenie miednicowe), dużej głowie płodu czy ostrym łuku łonowym miednicy i w innych nieprawidłowych budowach miednicy.
  • w celu skrócenia czasu porodu. Głównymi wskazaniami płodowymi są zaburzenia czynności serca płodu podczas rodzenia się główki przez kanał rodny.

Z punktu medycznego wskazania do wykonania episiotomii są w sposób bardzo szczegółowy opisane w literaturze, co powoduje, iż decyzja o zastosowaniu nacięcia krocza nie powinna budzić żadnych kontrowersji. Z własnych obserwacji wnioskuję iż częste stosowanie episiotomii przez personel medyczny wynika głównie z wykształcenia, nawyków, obawy przed możliwością urazów kanału rodnego. Czynników jest znacznie więcej. Kto i na podstawie czego, powinien decydować o zachowaniu ciągłości tkanek w trakcie porodu? Odpowiednie przygotowanie kobiety ciężarnej w szkole rodzenia pozwoliłoby na podjęcie próby rozmowy o zabiegach dodatkowych, które mogą być konieczne w trakcie porodu lub tuż też przed samym porodem. Duże znaczenie powinna odgrywać wstępna analiza wskazań medycznych jeszcze przed porodem (pierwiastka, sportsmenka, masa płodu, wymiary głowy płodu, budowa miednicy). Decyzja o zastosowaniu episiotomii podejmowana jest zawsze na podstawie wskazań medycznych i w niektórych sytuacjach położniczych nie może być kwestionowana (poród zabiegowy, zaburzenia czynności serca płodu). Nie zwalnia to jednak z odpowiedzialności przed informacją i uzyskaniem zgody przez kobietę rodzącą. Z badań wynika, że aż u 49,6% a nawet blisko 60% kobiet zabieg nacięcia krocza został wykonany bez uzyskania zgody. Form udzielania zgody przez pacjentkę jest kilka. Ważne jest, aby zgoda była ujawniona w sposób dostateczny czyli odpowiedz lub zachowanie, które w sposób bardzo jasny, czytelny nie budzi żadnych wątpliwości. Forma pisemna wymagana jest w celu przeprowadzenia zabiegów operacyjnych i interwencji zagrażających życiu nie jest konieczna.

(3)
Reklama
Komentarze