Zaloguj
Reklama

Endometrioza a niepłodność

Autor/autorzy opracowania:

Źródło tekstu:

  • 1. Ginekologia i położnictwo, T. 1 i 2, G. Bręborowicz, Warszawa, 2012
    2. Rekomendacje dotyczące diagnostyki i leczenia niepłodności – skrót, Ginekol Pol. 2012, 83, 149-154

Kategorie ICD:


Endometrioza a niepłodność
Fot. panthermedia
(0)

Endometrioza na wielu etapach może wpływać na zaburzenia procesów rozrodu. Może powodować zakłócenia w funkcjonowaniu janików, jajowodów czy innych narządów miednicy. Nawet w łagodnych odmianach endometriozy może dochodzić do trudności w implantacji zarodka w jamie macicy. Rozpoznanie niekiedy bywa trudne i wymaga czasu. Diagnostyka zawiera badanie ginekologiczne, badania obrazowe oraz w niektórych przypadkach laparoskopię

Czym jest endometrioza?

Odpowiedź na to pytanie wymaga na początku wyjaśnienia kilku podstawowych informacji z zakresu anatomii i fizjologii układu rozrodczego. Jak wiele narządów wewnętrznych, także macica - narząd, w którym rozwija się nowe istnienie, pokryty jest błoną śluzową, w tym miejscu zwaną endometrium. Błona ta jest wrażliwa na działanie hormonów, przede wszystkim estrogenów i gestagenów, których stężenie podczas cyklu miesięcznego u kobiety ulega fluktuacjom.
Efektem działania odpowiednich stężeń hormonów jest zmiana grubości endometrium, ilości naczyń krwionośnych oraz komórek podścieliska. Grubość błony śluzowej jest także uzależniona od wieku kobiety. U kobiet przed okresem dojrzewania endometrium jest niezwykle cienkie i mieści się w granicach 0,3-0,5 mm. U kobiet, które miesiączkują grubość jest uzależniona od fazy cyklu - w czasie okołoowulacyjnym mierzy od 7-9 mm, a fazie lutealnej przeciętnie 15 mm. U kobiet będących w okresie pomenopauzalnym, które stosują HTZ (hormonalną terapię zastępczą) grubość endometrium nie powinna przekraczać 8 mm. W tym okresie nieprawidłowe wartości szczególnie powinny wzbudzać czujność lekarza.

Endometrioza (gruczolistość zewnętrzna) jest stanem, w którym struktury błony śluzowej trzonu macicy stwierdza się poza jej jamą. Ekotopowe endometrium (występujące poza jamą macicy) charakteryzuje się strukturą histologiczną błony śluzowej macicy oraz wykazuje jej czynność.

Jaki jest mechanizm tej patologii?

Do dziś nie znamy jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie. Nadal w ginekologii choroba ta jest schorzeniem o nieznanej histogenezie i etiologii. Niemniej jednak wielu naukowców i lekarzy podejmowało próby zbadania przyczyn i mechanizmów, w jakich endometrium może występować ektopowo.
Ponad 90 lat temu pojawiła się pierwsza teoria, która miała wyjaśnić mechanizm tej nieprawidłowości. Teoria transplantacyjna, której założeniem było wszczepianie się komórek błony śluzowej macicy, które w czasie krwawienia menstruacyjnego cofają się wraz krwią do górnych części dróg rozrodczych i implantują się w ich ścianę. Implantacja tkanki endometrium może nastąpić także bezpośrednio np. w trakcie porodu kończącego się cięciem cesarskim, w przypadku operacji laparoskopowych, a także po nacięciu krocza podczas porodu siłami natury. Inna teoria mówi o tym, że podstawą endometriozy są zaburzenia immunologiczne, hormonalne, które prowadzą do zakłóceń w środowisku płynu otrzewnowego. Szacuje się, że 7-15 % kobiet w wieku rozrodczym rozwija endometriozę.

fot. panthermedia
 

Jakie czynniki zwiększają ryzyko wystąpienia endometriozy?

  • Wiek rozrodczy - jest to główny czynnik predysponujący. Częściej występuje u kobiet, które miesiączkują, czyli są w okresie reprodukcyjnym.
  • Wczesna pierwsza miesiączka (menarche). Warunkuje to wczesne rozpoczęcie okresu rozrodczego i zwiększa ilość cykli miesiączkowych wzdłuż całego życia kobiety.
  • Krótkie i częste cykle miesięczne (poniżej 27 dni) oraz miesiączka trwająca ponad 7 dni.
  • Uwarunkowania genetyczne (3 – 10-krotnie większe prawdopodobieństwo u kobiet, których krewne pierwszego stopnia chorują na endometriozę)
  • Endometrioza częściej występuje u kobiet chorujących na choroby z autoagresji (np. zapalenie tarczycy typu Hashimoto, twardzina, toczeń). Zaburzenia układu immunologicznego prowadzą do niezdolności rozpoznawania i usuwania nieprawidłowo położonej tkanki.

(0)
Reklama
Komentarze