Zaloguj
Reklama

Hirsutyzm – trudny problem terapeutyczny.

Autor/autorzy opracowania:

Źródło tekstu:

  • Ginekologia. Z. Słomko
    Położnictwo i ginekologia. W.W. Beck
    Endokrynologia W. M. Burch

Kategorie ICD:

Kategorie ATC:


Hirsutyzm – trudny problem terapeutyczny.
Fot. iStock
(5)

Praca omawia istotę choroby, jej różnicowanie, diagnostykę oraz leczenie. Zwraca uwagę na aspekt psychologiczny i kosmetyczny tego schorzenia.

Hirsutyzm oznacza zwiększony porost dojrzałych, pigmentowanych włosów (upodabniających się do włosów męskich) w miejscach typowych dla mężczyzny (twarz, klatka piersiowa, brzuch, wewnętrzne części ud). Może towarzyszyć anowulacji, brakowi miesiączki, nieprawidłowym krwawieniom macicznym lub niepłodności.

Pojęcie wirylizacji 

Przez pojęcie wirylizacji rozumiemy hirsutyzm związany ze zwiększoną masą mięśniową, powiększeniem łechtaczki, przejściowym łysieniem skroniowym, obniżonym tonem głosu i zwiększonym libido. W różnicowaniu tej choroby należy uwzględnić hipertrichosis, który polega na nadmiernym poroście włosów w obszarach pozapłciowych (brwi, rzęsy, przedramiona, kończyny dolne).

Hirsutyzm należy rozpatrywać nie tylko jako potencjalną nieprawidłowość hormonalną, lecz również jako problem psychologiczny i kosmetyczny.

Diagnostyka

W diagnostyce należy zwrócić uwagę na wywiad (np. stopniowy początek choroby, czy nagły- często związany z objawami wirylizacji). Ważne znaczenie ma ocena cyklu miesiączkowego. W badaniach laboratoryjnych należy zwrócić uwagę m.in. na poziom testosteronu w surowicy (< 200µg/100ml związany zazwyczaj z PCO; > 200- często świadczy o obecności guza wirylizującego: TK, laparoskopia). Kolejnym markerem jest DHEAS (siarczan dehydroepiandrostendionu), który świadczy o aktywności wydzielniczej nadnerczy. Jego stężenie powyżej 700µg/100ml wskazuje na zmianę rozrostową nadnerczy, gdy może być obniżone deksametazonem, w przeciwnym wypadku o guzie nadnerczy. Innym markerem zaburzeń (jajnikowych) jest podwyższony poziom androstendionu w surowicy.

Guzy produkujące androgeny w nadnerczach lub jajnikach występują rzadko. Inną przyczyną hirsutyzmu może być wpływ niektórych leków o aktywności androgennej lub wpływających na hiperprolaktynemię (steroidy anaboliczne, gestageny, danazol, leki przeciwhistaminowe, leki przeciwnadciśnieniowe, leki przeciwdrgawkowe, streptomycyna).

Hirsutyzm u pacjentek, u których nie można stwierdzić przyczyny choroby, określa się jako idiomatyczny. W tej grupie pacjentek obserwuje się wzmożoną aktywność 5£-reduktazy oraz wzrost wrażliwości tkanek docelowych na androgeny. Stąd nie zawsze objawy androgenizacji wynikają z ich podwyższonego poziomu, a w dużej mierze odpowiedź tkanek docelowych decyduje o stopniu hirsutyzmu. Biologiczną aktywność androgenów warunkują: dobowe wytwarzanie androgenów (testosteronu), białka wiążące androgeny i je transportujące (SHBG), aktywność 5£-reduktazy, receptory i inne. Założeniem leczenia hirsutyzmu, powinno być zatrzymanie procesu wirylizacji, a nie samo usunięcie włosów. Jeśli to możliwe to należy dążyć do usunięcia przyczyny wirylizacji - np. usunięcie guza wirylizującego jajnika lub nadnerczy albo w przypadku PCO elektrokauteryzacja lub resekcja klinowa jajników.

(5)
Reklama
Komentarze