Zaloguj
Reklama

Osteoporoza - wiadomości dla pacjentek.

Autor/autorzy opracowania:

Recenzenci:

  • Prof. dr hab. n. med. Anita Olejek (Konsultant Wojewódzki z Zakresu Położnictwa i Ginekologii - woj. śląskie) oraz dr n. med. Piotr Bodzek.

Źródło tekstu:

  • Forum Ginekologiczne

Adres www źródła:

Kategorie ICD:

Kategorie ATC:


Osteoporoza - wiadomości dla pacjentek.
Fot. Pantherstock
(5)

Poruszono najważniejsze wiadomości, z którymi powinna zapoznać się każda kobieta (nie tylko w wieku około i po-menopauzalnym)

Osteoporoza jest uogólnioną chorobą kości, która charakteryzuje się zmniejszoną masą kostna i destrukcją jej wewnętrznej budowy, co prowadzi do zmniejszonej wytrzymałości mechanicznej kości i zwiększonego zagrożenia złamaniami. Najczęściej występuje u osób starszych. Częściej u kobiet niż u mężczyzn niż u kobiet. U młodych ludzi występuje rzadko i wiąże się wtedy z różnymi ciężkimi wrodzonymi chorobami ogólnoustrojowymi. Może pojawić się u kobiet w okresie klimakterium i jest wtedy nazywana osteoporozą typu I lub pomenopauzalną. Rozpoznajemy ją także u ludzi starszych po 70 roku zycia i jest to tzw. typ II. Czasem długotrwałe przyjmowanie pewnych leków może zwiększać ryzyko rozwoju osteoporozy np. glikokortykosteroidy lub heparyna.

Osteoporoza pomenopauzalna pojawia się najczęściej u kobiet między 50 a 70 rokiem życia. Przyczyną jej powstania m.in. jest niedobór żeńskich hormonów płciowych estrogenów. W ciągu całego życia obserwuje się procesy związane z przebudową kości, które polegają na wymianie zużytej tkanki na nową. W ciągu trzech pierwszych lat po menopauzie następuje gwałtowne przyśpieszenie ubytku masy kostnej w porównaniu do procesów odnowy. W ciągu następnych lat proces nasila się. Rocznie może ubywać 2-3 % masy kostnej. U niektórych kobiet tempo zaniku kości może być jeszcze większe i wynosić 7 % rocznie. Kiedy dochodzi do ubytku ok. 35 % masy tkanki kostnej pojawiają się złamania.

U chorych pojawiają się bóle kostne, szczególnie w okolicy pleców. Z czasem ulegają one znacznemu nasileniu. Przy dalszym ubytku masy kostnej pojawia się zwiększone ryzyko złamań kości. Mogą one występować nawet po niewielkich urazach a czasem samoistnie bez uchwytnej przyczyny. W typie pomenopauzalnym najczęściej obserwujemy złamania trzonów kręgów. W typie II u starszych chorych powyżej 70 roku życia złamania najczęściej obejmują szyjkę kości udowej, kość ramieniową, promieniową oraz także trzony kręgów. Często u chorych na osteoporozę powodu spłaszczenia trzonów kręgów powstaje garb, tzw. okrągłe plecy oraz zmniejszenie wzrostu.

Z osteoporozy nie można się wyleczyć. Leczenie polega na hamowaniu, a czasem tylko na zwolnieniu procesu zaniku tkanki kostnej. Istotne znaczenie ma, więc jak najwcześniejsze rozpoczęcie leczenia i postępowanie zapobiegające rozwojowi tego schorzenia. Duże znaczenie ma określenie grup ryzyka, tzn. takich, w których szansa rozwoju choroby jest największa. Do czynników ryzyka zalicza się płeć żeńską, rasę białą, obciążenia rodzinne oraz dietę ubogą w wapń od dzieciństwa. Dodatkowo sprzyja rozwojowi choroby wczesna menopauza lub usunięcie jajników, siedzący tryb życia, nadużywanie alkoholu i kofeiny. Częściej chorują kobiety, które nie rodziły, palące papierosy, mające dietę bogatą w sód oraz w białko.

Kobiety z grup ryzyka a także chore na osteoporozę powinny stosować dietę bogatowapniową tak, aby ilość wapnia w pokarmach wynosiła, co najmniej 1000 mg/d. Powinno się także uzupełnić ewentualne niedobory witamin w tym szczególnie D3. Kobiety powinny uprawiać sport, aby zwiększyć aktywność fizyczną.

W przypadku osteoporozy pomenopauzalnej lekarz ginekolog po wykluczeniu przeciwwskazań często podejmuje decyzję, co do ewentualnego włączenia terapii hormonalnej. Stosuje się estrogeny w połączeniu z gestagenami. Leczenie powinno trwać kilka lat pod stałym nadzorem ginekologicznym.

Estrogeny u kobiet z rozpoznana już zaawansowaną osteoporozą mają jedynie działanie profilaktyczne. Nie jest możliwe odtworzenie utraconej masy kostnej. Tylko wcześnie rozpoczęte leczenie estrogenami w połączeniu z gestagenami może zapobiec rozwojowi choroby. Dodatkowo można stosować inne leki takie jak kalcytonina, która hamuje resorpcję kości oraz zmniejsza dolegliwości bólowe. Można stosować bisfosfoniany, które także przeciwdziałają resorpcji kości i zmniejszają ryzyko złamań.

Ważnym elementem jest profilaktyka, która polega na okresowym badaniu gęstości kości. Umożliwia to szybkie i bezbolesne badanie densytometryczne. Umożliwia ono ocenę masy kostnej z duża dokładnością i pozwala odpowiednio wcześnie włączyć leczenie zapobiegające rozwojowi choroby.

(5)
Reklama
Komentarze