Zaloguj
Reklama

Profilaktyka raka szyjki macicy - badanie cytologiczne.

Autor/autorzy opracowania:

Recenzenci:

  • Prof. dr hab. n. med. Anita Olejek (Konsultant Wojewódzki z Zakresu Położnictwa i Ginekologii - woj. śląskie). Dr n. med. Piotr Bodzek.

Źródło tekstu:

  • Forum Ginekologiczne

Kategorie ICD:

Kategorie ATC:


Profilaktyka raka szyjki macicy - badanie cytologiczne.
Fot. ojoimages
(0)

Artykuł przedstawia podstawowe informacje na temat stosunkowo jeszcze często występującego nowotworu narządów rodnych kobiet - raka szyjki macicy. Zawiera informacje na temat objawów, czynników ryzyka, tak ważnej profilaktyki, którą stanowi proste i łatwo dostępne badanie cytologiczne.

Rak szyjki macicy jest często występującym nowotworem (drugie miejsce po raku gruczołu piersiowego). Stanowi ok. 8,6% wszystkich nowotworów. Umieralność w Polsce wynosi ok. 6,4%.  Choroba może wystąpić w każdym wieku, najbardziej jednak narażone są kobiety po 40 raku życia. Stan przedrakowy rozwija się najczęściej między 30-40 rokiem życia.

Objawy.

Wczesne postacie raka mogą przebiegać bezobjawowo. W późniejszym etapie choroby występują upławy, obfite krwawienia, najczęściej kontaktowe oraz ból. Stany przedinwazyjne mogą przebiegać pod postacią nadżerki.

Czynniki ryzyka.

Wyszczególniono szereg czynników ryzyka:

  • zakażenia HPV (infekcja wirusem brodawczaka),
  • wiek,
  • wczesne rozpoczęcie współżycia,
  • duża liczba porodów,
  • częsta zmiana partnerów seksualnych,
  • palenie papierosów,
  • złe warunki socjo-ekonomiczne,
  • nieprawidłowy wynik badania cytologicznego w wywiadzie.

Do prawdopodobnych czynników ryzyka zaliczamy:

  • wieloletnie stosowanie hormonalnych leków antykoncepcyjnych,
  • dieta uboga w antyoxydanty,
  • zakażenie HIV,
  • częste stany zapalne pochwy wywołane przez Chlamydia trachomatis, Neisseria gonorhoeae (rzeżączka).

Profilaktyka.

Ustalono program profilaktyczny mający na celu wykrycie wczesnych postaci nowotworu jak i szybkie leczenie oraz spadek umieralności.

Podstawowymi elementami profilaktyki są:

  1. Informacja na temat choroby, zapobiegania, leczenia.
  2. Badania profilaktyczne – wywiad, badanie ginekologiczne, badanie we wziernikach, badanie cytologiczne.

Program profilaktyczny obejmuje kobiety od 25 roku życia. Najpóźniej do 30 roku życia. Kobiety, które rozpoczęły współżycie powinny rozpocząć skryning cytologiczny nie później niż 3 lata po inicjacji seksualnej. Badanie powinny być przeprowadzane  co 3 lata (u kobiet, u których dwa poprzednie wyniki, badania cytologicznego wykonane w odstępach 1 roku, były ujemne oraz z brakiem czynników ryzyka zachorowania na raka szyjki macicy). Dopuszcza się odstępstwa od corocznych badań u kobiet 30 letnich i starszych, które mają prawidłowe trzy kolejne wyniki wymazu cytologicznego oraz u kobiet po usunięciu macicy wraz z szyjką z powodu zmian niezłośliwych.

 Istnieją natomiast wytyczne, które wskazują na badanie coroczne (zakażone wirusem HIV, przyjmujące leki immunosupresyjne, zakażone HPV - typem wysokiego ryzyka, leczone w przeszłości z powodu CIN2, CIN 3 lub raka szyjki macicy).

Badanie cytologiczne.

Badanie cytologiczne służy do wykrywania nowotworów i stanów przednowotworowych. Ocenie podlegają komórki pobrane ze złuszczonej warstwy nabłonka (ectocervix). Prawidłowo wykonane oraz opisane badanie może być wskazówką do wykonania dalszej diagnostyki (badanie kolposkopowe, badanie histopatologiczne). Nie stanowi jednak metody dzięki, której rozpoznawany jest typ raka, więc na jej podstawie nie można wdrożyć leczenia.

Przygotowanie do badania.
Badanie nie wymaga większych przygotowań. Wykonywane jest podczas badania ginekologicznego we wziernikach. Trzy dni przed badaniem nie należy stosować żadnych leków dopochwowych ani płukania pochwy, wskazane jest także nie odbywać stosunków płciowych, co najmniej na 24 godziny przed badaniem. W celu uzyskania, jak najbardziej wiarygodnego wyniku, badanie wykonuje się w połowie cyklu miesiączkowego w celu uniknięcia zanieczyszczeń.

Opis badania.
Badanie wykonuje się ambulatoryjnie. Materiał pobiera się specjalną szczoteczką (cyto – brush), w czasie badania we wziernikach. Kolejny etap to przeniesienie materiału na szkiełko podstawne i utrwalenie. Po odpowiednim wysuszeniu i zabarwieniu preparatu dokonywana jest ocena mikroskopowa przez cytologa, wynik ocenia się w skali Betesda.

Polecamy także: http://www.forumginekologiczne.pl/txt/a,401,0,25

Bibliografia:

  1. W. Jeż.: Położnictwo i ginekologia. Repetytorium. Śląska Akademia Medyczna. Katowice 2002.
  2. J. Łoś.: Skryning cytologiczny raka szyjki macicy. Ginekologia Praktyczna  1/2006.
  3. C. Łapecka-Klusek.: Pielęgniarstwo we współczesnym położnictwie i ginekologii. Czelej. Lublin 2003.
  4. T. Pisarski.: Położnictwo i ginekologia. PZWL Warszawa 1998 r.
  5. Rekomendacje PTG. Diagnostyka, profilaktyka i wczesne wykrywanie raka szyjki macicy. 2004 rok.
  6. A.D.T. Goran, D.McKay Hart, R. Callander.: Ginekologia ilustrowana. LibraMed.
(0)
Reklama
Komentarze