Zaloguj
Reklama

Wpływ hormonalnej terapii zastępczej na profil lipidowy i układ sercowo-naczyniowy. Część 1.

Autor/autorzy opracowania:

Źródło tekstu:

  • Forum Ginekologiczne

Adres www źródła:

Kategorie ICD:

Kategorie ATC:


Wpływ hormonalnej terapii zastępczej na profil lipidowy i układ sercowo-naczyniowy. Część 1.
Fot. ojoimages
(5)

Część 1 rozważań na temat wyników wieloośrodkowych  badań nad hormonalną terapią zastępczą.

W dniu dzisiejszym istnieje wiele kontrowersji dotyczących stosowania hormonalnej terapii zastępczej i jej wpływu na  układ sercowo naczyniowy u kobiet po menopauzie. Najwięcej  informacji dotyczących pierwotnej prewencji choroby wieńcowej pochodzi z badania obejmującego 59337 amerykańskich kobiet  obserwowanych przez 16 lat w ramach Nurses Health Study. Względne ryzyko  wystąpienia ciężkiej choroby wieńcowej (zawał mięśnia sercowego i śmierć z powodu choroby wieńcowej) wynosiło RR=0,6 u kobiet stosujących same estrogeny i RR=0,4 stosujących terapię estrogenowo-progestagenową. Obserwowano również, że HTZ nie zwiększa ryzyka udaru mózgu. Również inne długo trwające badania wykazały, że stosowanie ETZ w okresie pomenopauzalnym korzystnie wpływa na długość życia. Badanie  The Lipid Research Clinics  Programme objęło 8,5-roczną obserwacją 2270 kobiet. Stosowanie ETZ u zdrowych kobiet prawie 3-krotnie, a u chorych na chorobę wieńcową prawie 5 – krotnie zmniejszyło wskaźnik śmiertelności w porównaniu do kobiet nie stosujących estrogenowej terapii zastępczej. W Leisure World Study brało udział 8881 kobiet w wieku pomenopauzalnym, które poddane były obserwacji przez 7,5 lat. U kobiet z wywiadem kardiologicznym potwierdzono prawie 2-krotnie mniejsze wskaźniki śmiertelności w porównaniu do kobiet nie stosujących ETZ. Badania prowadzone przez 7 lat w Finlandii u 7944 kobiet wykazały 79% zmniejszenie śmiertelności z przyczyn sercowych u aktulanie stosujących HTZ (RR=0,21). W badaniach, którym zostało poddanych 160000 mieszkanek Wielkiej Brytanii stwierdzono zmniejszenie ryzyka zawału mięśnia sercowego wśród kobiet stosujących HTZ .

W 1995 r. badanie PEPI ( Effects of Estrogen and Estrogen/Progestin Regimens on Heart Disease Risk Factors) wykazało, że  terapia estrogenowo- progestagenowa wywiera ogólnie korzystny wpływ na gospodarkę lipidową ( wzrost HDL, spadek LDL, spadek TC), tylko niewielki niekorzystny wpływ na triglicerydy ( wzrost TG). Odtąd uważano, że hormonalna terapia zastępcza stanie się panaceum na wszystkie dolegliwości okresu menopauzalnego. Natomiast w analizie ponad 22 badań z udziałem 4000 kobiet wykazano zwiększenie incydentów sercowych w grupach kobiet stosujących HTZ, a otrzymane rezultaty świadczyły przeciwko stosowaniu HTZ. Jednakże randomizowane badania kontrolne: WHI, HERS, ERA, Papworth zrewidowały poglądy na temat HRT i udowodniły brak korzystnego wpływu HRT na układ sercowo-naczyniowy.

W Papworth Hormone Replacement Therapy Atherosclerosis Study 225 kobietom w wieku pomenopauzalnym z udokumentowaną angiograficznie chorobą niedokrwienną serca po stosowaniu przez 4 lata przezskórnie 17-beta estradiolu wraz z NETA i wykazano zwiększenie incydentów sercowo-naczyniowych (RR=1,23). W Badaniu Serca i Estrogenowo-Progestagenowej Terapii Zastępczej (HERS) nie wykazano ogólnego zmniejszenia ryzyka zdarzeń związanych z chorobą niedokrwienną serca u kobiet po menopauzie z udokumentowaną chorobą układu sercowo-naczyniowego.

 W 2001 (VI) Amerykańskie Towarzystwo Kardiologiczne (AHA) stwierdziło, że przeciwwskazane jest stosowanie HTZ w prewencji wtórnej u kobiet z chorobami sercowo-naczyniowymi. Natomiast u kobiet stosujących już HTZ i cierpiących na chorobę wieńcową decyzja o dalszej terapii hormonalnej musi być podjęta na podstawie indywidualnego bilansu korzyści i ryzyka. Korzyści muszą wynikać dla innych układów niż sercowo-naczyniowego, np. uzasadnionego leczenia osteoporozy, czy minimalizowania silnie wyrażonych objawów wypadowych. Według zaleceń AHA, jeżeli u kobiet stosujących HTZ wystąpią objawy chorób układu sercowo-naczyniowego jak zaostrzenie choroby wieńcowej serca, zawał, udar, czy długotrwałe unieruchomienie, wtedy należy przerwać terapię.

Niemniej, wyniki pierwszej części badania HERS wskazywały na zwiększenie ryzyka wystąpienia zdarzeń ze strony układu krążenia w pierwszym roku obserwacji i zmniejszenie tego ryzyka w okresie od 3 do 5 roku obserwacji. Celem badania HERS II było zbadanie, czy w późniejszych latach badania redukcja ryzyka utrzymuje się i prowadzi do ogólnego zmniejszenia ryzyka zdarzeń związanych z chorobą niedokrwienną serca w trakcie wydłużonego okresu obserwacji klinicznej. W czasie odległej obserwacji  klinicznej nie potwierdzono utrzymywania się małej częstości występowania epizodów chorób układu krążenia  u kobiet otrzymujących HTZ (CEE + MPA), jaką stwierdzano w  końcowym okresie badania HERS. Po 6,8-letniej obserwacji nie zaobserwowano zmniejszenia ryzyka niekorzystnych zdarzeń ze strony układu sercowo-naczyniowego u kobiet z chorobą układu krążenia, nie znaleziono też dowodów na korzystny wpływ HRT na którykolwiek z punktów końcowych dotyczących układu krążenia. Stosowanie skoniugowanych estrogenów końskich i octanu medroksyprogetseronu przez prawie 7 lat zwiększyło natomiast ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej i potrzeby operacji dróg żółciowych.

Uzyskane wyniki są dodatkowym dowodem potwierdzającym słuszność rekomendacji, w których zaleca się, aby u kobiet po menopauzie nie rozpoczynać HTZ w okresie menopauzy z zamiarem zmniejszenia ryzyka zdarzeń sercowo-naczyniowych u kobiet chorujących na choroby układu krążenia.

 Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego w sprawie stosowania hormonalnej terapii zastępczej czytelnik znajdzie tutaj http://www.forumginekologiczne.pl/md.php?name=mtxt&file=article&sid=195

 Piśmiennictwo:

  1. Burger H.G., Davidson S., Davis S.R.: The future of hormone replacement therapy, W: Studd J., The Management of the Menopause, Parthenon Publishing Group, London, 2003, 1-12.
  2. Bush T.L. i wsp.: Cardiovascular mortality and noncontraceptive use  of oestrogen in women: Result from the Lipid Research Clinics Programme, Follow-up Study, Circulation, 1987, 75: 1102-1109.
  3. Clarke S. i wsp.: Transdermal HRT for secondary prevention of coronary artery disease in postmenopausal women, Eur. Heart J., 2000, 21, suppl. 212, abstract 23.
  4. Grady D., D.Herrington, V.Bittner, R.Blumenthal  i wsp.: Cardiovascular Disease Outcomes During 6,8 Years of Hormone Therapy. Heart and Estrogen /Progestin Replacement Study Follow-up (HERS II), JAMA, 2002, 288, 49-57.
  5. Grady D., Wenger N.K., Herrington D. i wsp.: Postmenopausal hormone therapy increases risk for venous thromboembolic disease: The Heart and Estrogen /Progestin  Replacement Study, Ann. Intern.,Med., 2000; 132: 689-96.
  6. Grodstein F.,  Postmenopausal estrogen and progestin use and the risk of cardiovascular disease, N. E. J. Med., 1996, 335: 435-461.
  7. Hemminki  E. i wsp. : Impact of postmenopausal HT on cardiovascular events and cancer: pooled data from clinical trials, B. M. J.,1997, 315: 149-153.
  8. Henderson B.E., Paganini-Hill A., Ross R.K.: Decreased mortality in users of ERT, Arch. Intern. Med., 1991, 151: 75-78.
  9. Herrington D.M., Vittinghoff E., Lin F. i wsp.:  Statin Therapy, cardiovascular events, and totla mortality in the Heart and Estrogen /Progestin  Replacement Study (HERS), Circulation, 2002, 105: 2962-2967.
  10. Hulley S., C.Furberg i wsp.:  For the HERS Research Group . Noncardiovascular Disease Outcomes During 6,8 Years of Hormone Therapy. Heart and Estrogen/Progestin Replacement Study Follow-up (HERS II), JAMA  2002, 288, 58-66.
  11. Simon J.A., Hsia J., Cauley J.A. i  wsp.: Postmenopausal hormone therapy and risk of stroke: The Heart and Estrogen-Progestin  Replacement Study (HERS), Circulation, 2001, 103: 638-42.
  12. Sourander L. i wsp.: Cardiovascular and Cancer morbidity and mortality and sudden cardiac death in postmenopausal women on oestrogen replacement therapy, Lancet, 1998, 352: 1965-1969.
  13. Speroff L. Interpretacja wyników badania HERS: należy zachować ostrożność. Ginekologia po dyplomie. 2000; 2: 32-36.
  14. Speroff L.: The heart and estrogen-progestin replacement study (HERS), Maturitas, 1998, 31: 9.
  15. Varas-Lorenzo C. i wsp.:  HRT and incidence of acute  myocardial infarction, Circulation, 2000, 101:2572-2578.
(5)
Reklama
Komentarze