Zaloguj
Reklama

Wydalanie jodu z moczem u kobiet ciężarnych.

Autor/autorzy opracowania:

Recenzenci:

  • Prof. dr hab. n. med. Anita Olejek (Konsultant Wojewódzki z Zakresu Położnictwa i Ginekologii - woj. śląskie).

Źródło tekstu:

  • Forum Ginekologiczne

Adres www źródła:

Kategorie ICD:

Kategorie ATC:


Wydalanie jodu z moczem u kobiet ciężarnych.
Fot. Pantherstock
(0)

Ciąża - ten wyjątkowy stan fizjologiczny stanowi dla tarczycy poważne wyzwanie, ponieważ z jednej strony wzrasta zapotrzebowanie na hormony tego gruczołu...

Ciąża - ten wyjątkowy stan fizjologiczny stanowi dla tarczycy poważne wyzwanie, ponieważ z jednej strony wzrasta zapotrzebowanie na hormony tego gruczołu, a z drugiej strony biodostępność jodu ulega redukcji. Zwiększone zapotrzebowanie na hormony tarczycy w ciąży jest wynikiem współdziałania trzech czynników. Pierwszym z nich jest znaczny i gwałtowny wzrost stężenia krążącej we krwi globuliny wiążącej tyroksynę (TBG), jaki następuje w odpowiedzi na wysokie stężenia estrogenów. Następstwem jest przejściowe obniżenie stężeń wolnych hormonów tarczycy, a tym samym wzrost wydzielania TSH przez przysadkę i jego stymulujące oddziaływanie na tarczycę. Drugim czynnikiem odpowiedzialnym za pobudzanie funkcji gruczołu tarczowego podczas ciąży jest produkowana w dużych ilościach przez łożysko, zwłaszcza pod koniec pierwszego trymestru, gonadotropina kosmówkowa (hCG). Hormon ten jest bezpośrednim stymulatorem czynności wydzielniczej tarczycy. Ostatni czynnik jest związany ze wzmożonym obwodowym metabolizmem hormonów tarczycy wynikającym między innymi ze zwiększonej aktywności enzymów łożyskowych. Zredukowana biodostępność jodu specyficzna dla ciąży wynika z jego zwiększonej utraty przez nerki (zwiększony nerkowy klirens jodu) pogłębionej w drugiej połowie ciąży kierowaniem pewnej frakcji tego pierwiastka do jednostki łożyskowo-płodowej. Utrzymanie produkcji hormonów tarczycy na odpowiednim poziomie jest niezwykle ważne, zarówno dla matki jak i rozwijającego się płodu. Ich niedobór u ciężarnej może powodować nie tylko rozwój wola i typowych objawów hypotyreozy, ale także być przyczyną poronień lub porodów martwych płodów. U potomstwa można spodziewać się wad wrodzonych, upośledzenia rozwoju i funkcji mózgu, niedoczynności tarczycy, niskiej urodzeniowej masy ciała i zwiększonej umieralności okołoporodowej.

Aby w warunkach rozwijającej się ciąży tarczyca mogła sprostać zadaniu zapewnienia adekwatnej produkcji hormonów niezbędna jest odpowiednia podaż jodu z pożywieniem. Ma to szczególne znaczenie w obszarach ubogich w jod. Wg raportu WHO wśród 191 krajów świata w 130 stwierdza się niedobór jodu. W Europie problem ten dotyczy 32 krajów (m. in. Niemiec, Danii, Belgii, Austrii, Polski, Bułgarii czy Węgier) i 15% europejskiej populacji (130 milionów ludzi). Spożycie jodu w diecie jest trudne do prześledzenia ze względu na duże różnice w zawartości tego pierwiastka w pokarmach. Dlatego do celów badań epidemiologicznych wykorzystuje się takie parametry, jak ilość jodu wydalanego z moczem lub jego stężenie w moczu. Wydalanie jodu z moczem jest markerem zawartości jodu w diecie ciężarnej. Wartości 51-100 ug/l sugerują łagodny niedobór, 21-50 ug/l – niedobór średniego stopnia, natomiast poniżej 20 ug/l – znacznego stopnia. Wartości rekomendowane przez WHO to dzienne wydalanie z moczem na poziomie 150-300 ug lub stężenie w moczu w granicach 100 – 200 ug/l.

Ponieważ stężenie jodu w moczu u ciężarnej pozostaje w ścisłym związku z zaopatrzeniem w jod oraz stanem hormonalnym płodu i noworodka, a ciężkość zaburzeń z powodu niedoborów zależy od stopnia suplementacji w diecie, zaleca się, aby podaż jodu była wyższa w czasie ciąży i laktacji. Ocena stężenia jodu w moczu może być prostym testem przesiewowym dla określenia podaży tego pierwiastka w diecie. Jednocześnie przeprowadzane badania wskazują na niedobory w suplementacji jodem kobiet ciężarnych w wielu regionach naszego kraju. 

(0)
Reklama
Komentarze