Zaloguj
Reklama

Zagrożenia okresu połogu. Część 1 - diagnostyka i terapia.

Zagrożenia okresu połogu. Część 1 - diagnostyka i terapia.
Fot. ojoimages
(4)

Artykuł porusza bardzo ważny problem zakażeń okresu połogowego.  W części 1 autor omówił najczęściej spotykane zakażenia miejscowe - objawy i przebieg choroby oraz zakażenie uogólnione.

Zakażenia okresu połogowego stanowią bardzo niebezpieczną część zakażeń, związaną z wysoką śmiertelnością. Nie wolno bagatelizować żadnego podwyższenia temperatury w połogu, bo jest to bardzo niebezpieczny i poważny stan. Należy myśleć o:

  • zapaleniu błony śluzowej macicy (infekcja, pozostawione resztki po porodzie),
  • choroba zatorowo-zakrzepowa,
  • zapalenie sutków,
  • zapalenie układu moczowego,
  • zakażenie rany pooperacyjnej (po cięciu cesarskim),
  • należy również wykluczyć nakładającą się infekcję grypową.

Należy pamiętać o możliwości współwystępowania w/w patologii. Rozpoznanie nasuwa badanie położnicy (bardzo ważne jest badanie kanału szyjki - ocena jego drożność, czasami wyczuwalne są masy resztkowe za ujściem wewnętrznym). USG jest tylko metodą pomocniczą w rozpoznawaniu ewentualnych resztek pozostawionego łożyska. Należy pamiętać o pobraniu posiewu z kanału szyjki.

Leczenie:

  • antybiotykoterapia (gdy położnica karmi - antybiotyki bezpieczne dla noworodka) np. PNC w dużych dawkach (np. 4 x 5.000.000 jedn. domięśniowo lub rzadziej dożylnie)+ Gentamycyna 2 x 80 mg lub 1 x 160 mg.
  • gdy położnica nie karmi Metronidazol 2 x 100 mg
  • Clexane 1 x ampułkostrzykawka podskórnie 0,04 g/0,4 ml 
  • gdy stwierdzamy resztki po porodzie należy wykonać ostrożnie abrazję jamy macicy włączając osłonę antybiotykową.

Zakażeniem połogowym  nazywamy infekcję dróg rodnych w czasie połogu z towarzyszącym podwyższeniem temperatury ciała do 38°C lub powyżej, trwającym przynajmniej przez pierwsze z 10 dni połogu (z wyłączeniem pierwszych 24 godzin).

Choroba ta występuje z częstością 5-10% z ryzykiem 8-10 krotnie wyższym po cięciu cesarskim.  Stanowi około 25% przyczyn zgonów matek.

Zakażenie połogowe może przybierać różną postać i stopień nasilenia, zależnie od:

  • rodzaju drobnoustrojów,
  • ich zjadliwości,
  • drogi wniknięcia,
  • odporności organizmu.

Można wyróżnić: 1. zakażenia miejscowe (obejmujące narządy płciowe); 2. zakażenie uogólnione – posocznica połogowa.

 

1. ZAKAŻENIA MIEJSCOWE:

Szerzą się zwykle drogą wstępującą. Rodzaje:

a) Owrzodzenia połogowe - zakażenie rany sromu lub krocza z obrzmieniem i bolesnością. Leczenie: usunąć szwy chirurgiczne, zastosować płukanie środkami odkażającymi, aż do całkowitego oczyszczenia się rany, a następnie wykonujemy zeszycie lub plastykę krocza.

b) Zapalenie błony śluzowej macicy - objawy:

  • nagłe podwyższenie temp. ciała w 3 i 4 dniu połogu do 38-39°C,
  • odchody cuchnące (czasem ropne),
  • typowy ból rogu macicy,
  • otwarcie szyjki macicy,
  • zwolnienie obkurczania się macicy, która jest większa niż powinna być w kolejnym dniu połogu, a często stwierdzamy bolesność uciskową
  • niekiedy miernie nasilone krwawienie

Leczenie: posiew z kanału szyjki (antybiotyk wg antybiogramu), podanie środków obkurczających macicę, substytucja estrogenami po drugim tygodniu połogu.

c) Połogowe zapalenie przydatków - występuje w wyniku dalszego szerzenia się zakażenia drogą wstępującą, następuje wciągnięcie jajowodu oraz otrzewnej miednicy małej w proces chorobowy. Objawy: bolesność i obrona mięśniowa w podbrzuszu, przyśpieszenie tętna, atonia jelit, temperatura.

Leczenie: duże dawki antybiotyku (zwłaszcza u młodych kobiet celem zachowania drożności jajowodu), ew. leczenie kortyzonem w stopniowo zmniejszających się dawkach.

W przebiegu połogowego zapalenia przydatków może powstać ropień jajowodowy.

d) Połogowe zapalenie przymacicz - następuje przez ciągłość z zakażonych tkanek sąsiednich, szyjki macicy i pochwy. Infekcja może się szerzyć:

  • drogą naczyń chłonnych,
  • poprzez pęknięcie szyjki macicy, rozszerzające się na tkankę łączną,
  •  w wyniku procesu zakrzepowego zapalenie żył miednicy.

e) Połogowe zapalenie otrzewnej - dochodzi do niego w wyniku szerzenia się drobnoustrojów w obrębie całej miednicy mniejszej. Może być ograniczone lub rozlane. Typowe objawy: obrona mięśniowa, porażenna niedrożność jelit, zatrzymanie gazów i stolca, suchy język, nudności, wymioty, przyśpieszenie tętna nieproporcjonalne do podwyższonej temp. ciała. Leczenie jak w każdej postaci zapalenia otrzewnej antybiotykoterapia, ale w skrajnych przypadkach może być konieczna laparotomia, gdy nie ustępuje atonia jelit bądź przy utrzymującej się niedrożności.

 

2. ZAKAŻENIE UOGÓLNIONE (POSOCZNICA POŁOGOWA):

Punktem wyjścia jest najczęściej zapalenie błony śluzowej macicy lub zakrzepowe zapalenie żył miednicy małej (między innymi zakrzepica żyły jajnikowej zwłaszcza po stronie prawej). Objawy:

  • bardzo zły stan ogólny,
  • napady gorączki septycznej,
  • znaczne przyśpieszenie tętna,
  • dreszcze,
  • objawy ogólnego zatrucia,
  • zgon wskutek niewydolności sercowo-krążeniowej w przebiegu wstrząsu endotoksycznego. 

Szczególna postać posocznicy połogowej to zespół wstrząsu toksycznego. Bardzo szybkie narastanie objawów (temp. powyżej 40°C, spadek ciśnienia skurczowego poniżej 60 mmHg przy jednoczesnej tachykardii powyżej 160/min, wodnista biegunka, zmiany skórne o typie wysypki płoniczej na tułowiu, bóle mięśniowe i niewydolność nerek). W badaniach laboratoryjnych stwierdza się wzrost stężenia mocznika i substancji pokrewnych, zaburzenia krzepnięcia krwi (DIC), leukopenia, trombopenia. Przyczyną tego stanu są toksyny gronkowca złocistego (TSST-1). Umieralność położnic w zespole wstrząsu toksycznego przekracza 20%.

(4)
Reklama
Komentarze