Zaloguj
Reklama

Zagrożenia okresu połogu. Część 2 – inne stany chorobowe.

Autor/autorzy opracowania:

Kategorie ICD:


Zagrożenia okresu połogu. Część 2 – inne stany chorobowe.
Fot. Pantherstock
(0)

Część 2 artykułu omawia występującą w połogu żylną chorobę zakrzepową, zakażenia dróg moczowych i schorzenia gruczołu sutkowego.

Żylna choroba zakrzepowa

Może rozwijać się w żyłach powierzchownych lub głębokich. Czynniki ryzyka dzielimy na położniczo – ginekologiczne i ogólne. 

  1. położniczo-ginekologiczne:
  • ciąża powikłana nadciśnieniem, obrzękami i białkomoczem,
  • ciąża rozwiązana cięciem cesarskim,
  • zaawansowane postacie nowotworów miednicy mniejszej leczone radioterapią.
  1. ogólne:
  • zakażenie,
  • niewydolność układu krążenia,
  • cukrzyca,
  • niewydolność nerek,
  • osłabienie tkanki łącznej i żylaki,
  • otyłość,
  • żylaki kończyn dolnych i/lub w obrębie miednicy mniejszej,
  • wzmożona krzepliwość krwi w połogu,
  • zwolniony przepływ krwi,
  • niedokrwistość poporodowa.

Zakrzepowe zapalenie żył powierzchownych daje następujące objawy: w obrębie zmienionych żylakowato naczyń powstają powierzchowne, powrózkowate, bolesne guzki, z zaczerwienienie dookoła. Skóra nad nimi bardziej ocieplona. Zwykle podwyższenie temp. ciała i przyśpieszenie tętna.

W postępowaniu istotna jest kontynuacja uruchamiania (nie unieruchamiać chorej – to poważny błąd postępowania), zewnętrznie stosujemy maść zawierająca heparynę, leki przeciwzapalne, ew. nacięcie i wyciśnięcie guzków.

Powikłania, które na szczęście występują stosunkowo rzadko to zator tętnicy płucnej i zespół pozakrzepowy. 

Zakrzepowe zapalenie żył głębokich kończyn dolnych i miednicy daje następujące objawy takie jak objaw Mahlera, czyli schodkowate narastanie częstotliwości tętna przy stanach podgorączkowych. Poza tym objawy występują w zależności od umiejscowienia zakrzepicy: jeżeli w obrębie goleni, to bolesność i zwiększona spoistość łydki, rozszerzenie żył skórnych, zwiększone ocieplenie skóry i nieznaczny obrzęk kończyny, jeżeli w obrębie żyły biodrowej lub udowej to występuje blady obrzęk i bolesność kończyny, sinica kończyny oraz nadmierne wypełnienie żył obocznych w rejonie żyły nabrzusznej powierzchownej – jest to objaw zwany phlegmasia caerrulea dolens.

Celem leczenia jest zapobieganie zatorowi tętnicy płucnej i zespołowi pozakrzepowemu. Wskazane jest unieruchomienie chorej z uniesioną kończyną w celu zmniejszenia zastoju żylnego, leki przeciwzakrzepowe (heparyna), którą stosujemy ostrożnie w pierwszych 24 godzinach po porodzie, antybiotyki, środki przeciwbólowe. Po uzyskaniu poprawy przechodzimy na doustne antykoagulanty (pochodne dikumarolu). Po ustąpieniu ostrych objawów zakrzepicy należy chore ostrożnie uruchamiać.,

 

Przeciwwskazania bezwzględne do podawania heparyny:

  • brak pełnego chirurgicznego opanowania krwawienia,
  • skazy krwotoczne,
  • czynne źródła krwawienia z przewodu pokarmowego (np. żylaki przełyku),
  • świeżo przebyty udar mózgu.

 

Przeciwwskazania względne do podawania heparyny:

  • w wywiadzie utajone źródła krwawień lub owrzodzenia przewodu pokarmowego,
  • nadciśnienie tętnicze (200/110 mmHg),
  • cukrzyca ze zmianami naczyniowymi,
  • niewydolność nerek,
  • zmiany naczyniowe w mózgu. 

Zator  tętnicy płucnej to rzadko występujące powikłanie, które charakteryzuje się bardzo wysoką śmiertelnością. Typowe objawy to ostry ból w klatce piersiowej, duszność, objawy wstrząsu zależne od stopnia ciężkości oraz nasilony stan lękowy. Wskazane jest podjęcie intensywnego leczenia:

a) Wstępna terapia objawowa  polegająca na wysokim ułożenie górnej połowy ciała (jedynie w ciężkim wstrząsie ze spadkiem RR płaskie ułożenie z uniesionymi kończynami).

b) Podawanie tlenu, w razie potrzeby intubacja.

c) Leczenie przeciwbólowe i uspokajające (Morfina 2,5 – 10 mg i.v. oraz Relanium 2,5 - 10 mg i.v).

d) W zagrożeniu niewydolnością krążenia stosujemy środki krążeniowe (Dopamina, Dobutamina, Nitraty (dawkowanie zależne od stanu narządu krążenia).

e) W zatrzymaniu krążenia konieczna natychmiastowa reanimacja.

f)  Terapia przeciwzakrzepowa polega na podaniu 20000 jedn. heparyny dożylnie, a następnie wlew ciągły z 40000 jednostek heparyny dożylnie.

W razie konieczności leczenie fibrynolityczne – podanie 5000 jedn. heparyny dożylnie, a następnie streptokinazy. 

Schorzenia układu moczowego w połogu.

Prawdopodobną przyczyną często występujących infekcji dróg moczowych w połogu jest bliskość zewnętrznych i wewnętrznych narządów płciowych, ciążowe obniżenie napięcia mięśniówki dróg moczowych i pęcherza, ucisk dróg moczowych i pęcherza podczas porodu. Najczęściej mamy do czynienia z następującymi objawami:

a)  zatrzymanie moczu w wyniku obniżenia napięcia mięśniówki pęcherza - można tego uniknąć stosując prawidłową pielęgnację położnicy. Pomimo mniejszego parcia na mocz położnica powinna się przyzwyczajać do regularnego oddawania moczu. Stosujemy leki spazmolityczne i cholinergiczne oraz zastosować miejscowe nagrzewania. Tylko w razie nadmiernego wypełnienia pęcherza, co należy potwierdzić badaniem USG, należy zastosować cewnikowanie.

b)  zapalenie pęcherza moczowego, wstępujące na skutek zakażenia bakteriami znajdującymi się w odchodach połogowych. Występuje przeważnie przy zaleganiu moczu w pęcherzu. W leczeniu podajemy równocześnie leki parasympatykomimetyczne (np. Karbachol i Distygmina) oraz antybiotyki (dopuszczalne podczas laktacji).

c) Połogowe odmiedniczkowe zapalenie nerek (pyelonephritis). W leczeniu stosujemy duże dawki antybiotyku wg antybiogramu uzyskanego z posiewu moczu, wskazane jest nagrzewanie okolicy nerek.

d)  Nietrzymanie moczu w czasie połogu. Możliwe przyczyny to: 1. uszkodzenie zwieracza wskutek urazu porodowego; 2. urazowe lub martwicze uszkodzenie tkanek z wytworzeniem przetoki pęcherzowo – pochwowej. Stosujemy antybiotyki oraz cewnik na stałe.

Schorzenia gruczołu sutkowego występujące w połogu.

a)  Połogowe zapalenie sutka. Występuje najczęściej pomiędzy 8 a 12 dniem połogu. Źródła zakażenia to jama nosowo-gardłowa noworodka, personel, bielizna szpitalna, zakażone odchody i rana pooperacyjna. Objawem jest ciastowaty obrzęk z zaczerwienieniem skóry i powiększeniem węzłów chłonnych pachowych, gorączka poprzedzona dreszczami, ból sutka, zaczerwienienie sutka. W leczeniu podajemy leki hamujące laktację np. Chinagolid - preparat Norprolac 25 mg 1 raz dziennie przez 3 dni, potem 50 mg i 75 mg, Bromergon 3 x dziennie tabletki zawierające 7,5 mg bromokryptyny przez 3 dni, następnie przez 11 dni 2 x dziennie tabl. Przy przedawkowaniu podaje się metoklopramid. Ponadto leczenie przeciwzapalne. Gdy objawy zapalenia nie ustępują w ciągu 36 godzin stosujemy antybiotykoterapię (przed otrzymaniem wyniku antybiogramu z jałowo pobranego mleka antybiotyki działające przeciw gronkowcom: Cloxacyclina, Cefalosporyny, Klindamycyna)

b)  Ropień sutka. Objawy to wyraźnie odczuwalne chełbotanie i podwyższona temperatura.  Stosujemy ciepłe okłady w celu przyśpieszenia rozmiękania zmiany, następnie nacięcie ropnia szeroko i promieniście z pozostawieniem drenu.

c) Ropień Montgomery’ego to czyrak wokół jednego z gruczołów łojowych w obrębie brodawki sutkowej. Dochodzi zazwyczaj do obrzmienia wielkości fasoli, które szybko ulega zropieniu. Leczenie jest analogiczne do leczenia ropnia sutka.

(0)
Reklama
Komentarze