użytkowników online: 3477
Negatywne skutki zdrowotne stresu

Wzrost poziomu adrenaliny pod wpływem chwilowego stresu dostarcza nam wielu niezapomnianych przeżyć, mobilizując organizm do działania i wpływając na niego pozytywnie. Jednak mało kto zdaje sobie sprawę z tego, jakie konsekwencje dla zdrowia i funkcjonowania całego organizmu może mieć długotrwała ekspozycja na stres.

Co to takiego stres nie trzeba zapewne nikomu wyjaśniać ani tłumaczyć. Każdy zna to uczucie z własnego doświadczenia. Stres towarzyszy nam w codziennym życiu i często zdarza się, że nie potrafimy nad nim zapanować, wymykając nam się spod kontroli. Przyspieszone bicie serca, spocone dłonie, „gęsia skórka” pojawiające się pod wpływem silnych emocji, któż z nas tego nie odczuł? Stres dotyczy każdego człowieka bez względu na płeć czy wiek. Postęp cywilizacji czy też zmieniające się warunki codziennej egzystencji powodują, iż coraz większy odsetek ludzi żyje w bardzo szybkim tempie, narażając się tym samym na wiele sytuacji stresogennych. Ciągła pogoń za polepszeniem warunków bytowo-ekonomiczno-społecznych, kariera zawodowa, stawianie przed sobą wciąż nowych, wygórowanych wyzwań, skutkuje barkiem czasu na relaks i odprężenie, co w konsekwencji może prowadzić do sytuacji konfliktowych inicjujących stres. 

Najczęściej odczuwane dolegliwości związane ze stresem to:

  • Bóle głowy
  • Tiki nerwowe
  • Przyspieszony oddech
  • Drżenie kończyn
  • Podwyższone tętno
  • Kołatania serca
  • Nadmierne pocenie się
  • Suchość w ustach i gardle
  • Trudności z pamięcią i koncentracją 

Należy pamiętać o tym, iż stres może być zarówno pozytywny, gdy mobilizuje nas do działania, jak również negatywny, kiedy zaczyna wpływać destrukcyjnie na nasz organizm.

Niestety nie wszyscy zdają sobie sprawę z tego, jak destrukcyjny wpływ na nasze zdrowie może mieć długotrwała ekspozycja na stres. Zaburza on wszystkie procesy fizjologiczne organizmu, zakłócając jego prawidłowe funkcjonowanie, w wyniku czego może pojawić się wiele chorób wymagających postępowania leczniczego.

Do takich chorób można zaliczyć m. inn:

  • Choroby układu krążenia
  • Chorobę reumatyczną
  • Zaburzenia trawienia
  • Zaburzenia metabolizmu
  • Osteoporozę
  • Reakcje alergiczne
  • Arteriosklerozę
  • Nadkrzepliwość
  • Zawał mięśnia sercowego
  • Cukrzycę
  • Zapalenie jelit

Wyniki wielu badań naukowych dowodzą, iż kobiety są znacznie bardziej narażone na negatywne skutki stresu aniżeli mężczyźni. Dotyczy to w dużej mierze kobiet w wieku okołomenopauzalnym, kiedy ich odporność psychiczna znacznie się zmniejsza.

U kobiet najczęstszymi dolegliwościami związanymi ze stresem mogą być:

  • niepłodność
  • brak menstruacji
  • depresja
  • choroby autoimmunologiczne
  • zespół napięcia przedmiesiączkowego
  • nieregularne krwawienia miesiączkowe
  • osteoporoza
  • poronienia
  • przerost endometrium
  • rak piersi
  • zapalenia pochwy

Co to takiego stres nie trzeba zapewne nikomu wyjaśniać ani tłumaczyć. Każdy zna to uczucie z własnego doświadczenia. Stres towarzyszy nam w codziennym życiu i często zdarza się, że nie potrafimy nad nim zapanować, wymykając nam się spod kontroli. Przyspieszone bicie serca, spocone dłonie, „gęsia skórka” pojawiające się pod wpływem silnych emocji, któż z nas tego nie odczuł? Stres dotyczy każdego człowieka bez względu na płeć czy wiek. Postęp cywilizacji czy też zmieniające się warunki codziennej egzystencji powodują, iż coraz większy odsetek ludzi żyje w bardzo szybkim tempie, narażając się tym samym na wiele sytuacji stresogennych. Ciągła pogoń za polepszeniem warunków bytowo-ekonomiczno-społecznych, kariera zawodowa, stawianie przed sobą wciąż nowych, wygórowanych wyzwań, skutkuje barkiem czasu na relaks i odprężenie, co w konsekwencji może prowadzić do sytuacji konfliktowych inicjujących stres. 

Najczęściej odczuwane dolegliwości związane ze stresem to:

  • Bóle głowy
  • Tiki nerwowe
  • Przyspieszony oddech
  • Drżenie kończyn
  • Podwyższone tętno
  • Kołatania serca
  • Nadmierne pocenie się
  • Suchość w ustach i gardle
  • Trudności z pamięcią i koncentracją 

Należy pamiętać o tym, iż stres może być zarówno pozytywny, gdy mobilizuje nas do działania, jak również negatywny, kiedy zaczyna wpływać destrukcyjnie na nasz organizm.

Niestety nie wszyscy zdają sobie sprawę z tego, jak destrukcyjny wpływ na nasze zdrowie może mieć długotrwała ekspozycja na stres. Zaburza on wszystkie procesy fizjologiczne organizmu, zakłócając jego prawidłowe funkcjonowanie, w wyniku czego może pojawić się wiele chorób wymagających postępowania leczniczego.

Do takich chorób można zaliczyć m. inn:

  • Choroby układu krążenia
  • Chorobę reumatyczną
  • Zaburzenia trawienia
  • Zaburzenia metabolizmu
  • Osteoporozę
  • Reakcje alergiczne
  • Arteriosklerozę
  • Nadkrzepliwość
  • Zawał mięśnia sercowego
  • Cukrzycę
  • Zapalenie jelit

Wyniki wielu badań naukowych dowodzą, iż kobiety są znacznie bardziej narażone na negatywne skutki stresu aniżeli mężczyźni. Dotyczy to w dużej mierze kobiet w wieku okołomenopauzalnym, kiedy ich odporność psychiczna znacznie się zmniejsza.

U kobiet najczęstszymi dolegliwościami związanymi ze stresem mogą być:

  • niepłodność
  • brak menstruacji
  • depresja
  • choroby autoimmunologiczne
  • zespół napięcia przedmiesiączkowego
  • nieregularne krwawienia miesiączkowe
  • osteoporoza
  • poronienia
  • przerost endometrium
  • rak piersi
  • zapalenia pochwy

W sytuacjach stresowych w organizmie wydzielane są takie hormony jak: adrenokortykotropiny (ACTH), wydzielany nadmiernie pod wpływem długotrwałego stresu lub silnego przeżycia, oraz adrenalina i noradrenalina.

Wpływ stresu na cały układ hormonalny jest niepodważalny. Uaktywnia on produkcję androgenów (aldosteronu) oraz wzrost kortyzolu, jednego z tzw. hormonów stresu. Prawidłowy poziom kortyzolu w organizmie podnosi jego odporność, a także wpływa korzystnie na jego wytrzymałość. Natomiast nadmiar kortyzolu może wywołać poważne zaburzenia działania m. inn. układu hormonalnego. Przede wszystkim hamuje działanie progesteronu, co w konsekwencji może prowadzić między innymi do występowania zespołu napięcia międzymiesiączkowego itp. Wśród najczęściej występujących objawów nadmiaru kortyzolu w organizmie wymienia się przyrost masy ciała, zanik skóry i mięśni, osteoporozę, upośledzenie układu immunologicznego, nieprawidłowy poziom glukozy we krwi i inn.

Wysokie poziomy kortyzolu stymulują gromadzenie tłuszczu, prowadząc do otyłości i złego wchłaniania się insuliny, a także hamują pracę leukocytów obniżając zdolność organizmu do walki z infekcjami. Nadmiar aldosteronu może być natomiast przyczyną zatrzymanie sodu, utraty potasu i magnezu, zatrzymania wody i w konsekwencji nadciśnienia. Pod wpływem stresu zwiększa się również poziom prolaktyny oraz estrogenów. Najczęstszym powodem umiarkowanego podwyższenia stężenia poziomu prolaktyny w surowicy krwi jest stres, dlatego też badanie tego poziomu powinno być wykonane po nocnym wypoczynku. Estrogeny natomiast są zdolne do intensyfikowania i wydłużania reakcji nadnerczy, będących producentami kortyzolu.

Szczególne znaczenie ma wpływ stresu na cykl menstruacyjny, jak również na płodność. Może on wywoływać zaburzenia funkcjonowania osi podwzgórze-przysadka-jajnik.  Stres może być także przyczyną bolesnego miesiączkowania u młodych kobiet. Niektóre analizy badawcze wykazują, iż w tej grupie wiekowej sytuacje związane z silnym napięciem psychicznym jak np. silne przeżycia emocjonalne, egzaminy, konflikty z rówieśnikami, zwiększają ryzyko pojawienia się bolesnej miesiączki, a także bolesności okolicy krzyżowej podczas menstruacji. Ryzyko to zwiększa się w przypadku, gdy ekspozycja na stres miała miejsce w pierwszej fazie cyklu. Warto nadmienić o tym, iż nawet niewielki stres może zakłócić cykl miesiączkowy kobiety, którego prawidłowe działanie zależne jest od wydzielanych hormonów płciowych.

Układ hormonalny kobiety jest bardzo czuły i szybko reaguje na różne bodźce zakłócając jego prawidłowe funkcjonowanie. Pod wpływem stresu cykl miesiączkowy może być wydłużony bądź skrócony. Zaburzenia miesiączkowania stosunkowo często pojawiają się u młodych kobiet, które dopiero rozpoczęły inicjację seksualną. Niedostateczna znajomość metod antykoncepcyjnych czy też fizjologii cyklu sprawia, iż wiele z nich współżyjąc przeżywają ogromny stres. Najczęściej związany jest on ze strachem przed niechcianą, nieplanowaną ciążą. Ze zniecierpliwieniem wyczekują nadejścia krwawienia miesiączkowego a towarzyszące temu silne napięcie emocjonalne, zaburzając prawidłowe wydzielanie hormonów płciowych, może wydłużać cykl i opóźniać miesiączkę, przez co stres się potęguje. Wówczas pojawia się reakcja błędnego koła.

Podobnie dzieje się w sytuacjach, gdy kobieta bardzo pragnie i wyczekuje dziecka, szczególnie w przypadkach, gdy ma problemy z płodnością lub donoszeniem ciąży. Przewlekły stres, czy tym razem się uda, może wywołać podobne objawy czyli opóźnienie krwawienia. Wyeliminowanie czynnika o podłożu psychicznym często powoduje, że pomimo nie podjęcia żadnego leczenia, udaje się kobiecie zajść w ciążę i urodzić zdrowe dziecko. Najczęściej, kiedy pogodzi się ona już z faktem, że być może nie ma szans na posiadanie potomstwa, zmieni swoje życie, które dotąd pochłonięte było tylko i wyłącznie myślami o dziecku, ciąża przychodzi niespodziewanie i staje się dla niej miłym zaskoczeniem. W związku z powyższym, starając się zachować spokój psychiczny można osiągnąć bardzo dobre rezultaty. Stres jest bowiem największym wrogiem ciąży. Warto zaznaczyć, iż pewne niewielkie czynniki stresujące, które pozornie mogłyby mieć znikomy wpływ na procesy rozrodcze mogą jednak znacząco wpływać na brak występowania jajeczkowania. Zredukowanie stresu może doprowadzić do wznowienia owulacji i zajścia w ciążę.

Choć ciąża jest kojarzona naturalnie z towarzyszącymi jej pozytywnymi emocjami związanymi z macierzyństwem, to w rzeczywistości dla wielu kobiet jest ogromnym czynnikiem stresorodnym. Stres ma ogromne znaczenie dla prawidłowego przebiegu ciąży i rozwoju płodu. Najczęściej wywołany jest różnymi przeżyciami dnia codziennego, obawą o donoszenie ciąży, ciążą nieplanowaną, obawą przed powikłaniami ciąży i porodu oraz obawą przed macierzyństwem, jak również zbytnią troską o stan płodu lub strachem przed porodem. Może powodować wiele zaburzeń psychicznych u kobiety oraz wpływać bardzo niekorzystnie na rozwój płodu. Zdarza się, że silne przeżycie w trakcie ciąży może stać się przyczyną powstawania wielu wad rozwojowych u płodu. Szczególnie dotyczą one ośrodkowego układu nerwowego oraz serca. Najprawdopodobniej jest to wynik teratogennego działania kortyzolu, wytwarzanego przez organizm kobiety w chwilach silnego napięcia emocjonalnego.

Bardzo stresujące lub też traumatyczne wydarzenia doświadczane w okresie ciąży mogą mieć długookresowy wpływ na płód. Oddziaływanie to może ujawnić się u dziecka dopiero po wielu latach. Stres może powodować u ciężarnej zaburzenia snu, utratę lub nadmierny apetyt jak również apatię, która w cięższych przypadkach może przerodzić się w depresję i zaburzenia lękowe. Mogą one z kolei bardzo niekorzystnie wpłynąć na ciążę powodując różnego rodzaju jej powikłania. Silny stres może spowodować przedwczesne skurcze macicy, silne pocenie się, uderzenia gorąca bądź zimne poty, podwyższenie ciśnienia tętniczego krwi, kołatania serca czy też omdlenia.

W celu zminimalizowania silnego, przewlekłego napięcia emocjonalnego, nieodzowne jest zapewnienie sobie odpowiedniej ilości czasu na odpoczynek i relaks. Niezbędna ilość snu, ciepła kąpiel czy relaks przy interesującej książce lub dźwiękach ulubionej muzyki z pewnością korzystnie wpłynie na stan psychiczny każdego człowieka. Nie należy wyłączać się z życia towarzyskiego lecz częściej rozmawiać o dręczących problemach. Pozwoli to znacznie rozładować napięcie i stres. Należy także, w miarę możliwości, unikać sytuacji stresowych lub starać się spojrzeć na nie z innej perspektywy. Pozytywne myślenie jest bowiem najważniejszym elementem w walce ze stresem.

Tekst pochodzi z serwisu Fozik.pl
Autor opracowania:
mgr Beata Surowiec
Recenzenci:
Prof. dr hab. n. med. Anita Olejek (Konsultant Wojewódzki z Zakresu Położnictwa i Ginekologii - woj. śląskie). Dr n. med. Piotr Bodzek.
Źródło tekstu:
Forum Ginekologiczne, zdjęcia: ojoimages
Adres www źródła:

Komentarze do artykułu

Ankieta

  

Czy stosujesz antykoncepcję?

Konkurs na forum
Konkurs tematyczny