Zaloguj
Reklama

Czy warto wciąż szczepić się na grypę?

Autorzy: dr hab. n. med. Łukasz Bułdak
Szczepienie kobiet
Fot. panthermedia
Szczepienie kobiet
(0)

Ostatnie dwa pandemiczne lata przyniosły dużą dawkę emocji związanych ze szczepieniami przeciwko COVID-19. W gąszczu informacji w tym ostatnim okresie wydaje się brakować jasnego przekazu dotyczącego konieczności ochrony przed grypą.

Reklama

Spis treści:

  1. Wprowadzenie
  2. Sytuacja epidemiologiczna w Polsce
  3. Czy grypa jest groźna?
  4. Finansowanie szczepień w Polsce
  5. Przebieg akcji szczepień
  6. Podsumowanie

Wprowadzenie

Ostatnie dwa pandemiczne lata przyniosły dużą dawkę emocji związanych ze szczepieniami przeciwko COVID-19. W gąszczu informacji w tym ostatnim okresie wydaje się brakować jasnego przekazu dotyczącego konieczności ochrony przed grypą. Niestety coraz częściej pojawia się pytanie, czy skoro ograniczyliśmy kontakty społeczne, żyjemy w reżimie sanitarnym, chodzimy w maseczkach zakrywających twarz, to czy jest potrzeba zalecania szczepień na grypę. Wątpliwości te nasilały także nieuzasadnione obawy o bezpieczeństwo i skuteczność stosowanych preparatów (1).

Sytuacja epidemiologiczna w Polsce

Dane Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego wskazują na dzienną zapadalność w okolicach 30-40 osób na 100 000 (2). Dane z bieżącego roku wydają się nie odbiegać istotnie od sezonów 2018/2019 i 2019/2022, czyli jeszcze sprzed epidemii SARS-CoV-2. W związku wprowadzeniem obostrzeń sanitarnych ostatnie dwa lata przyniosły nieznaczną poprawę w zakresie zapadalności. Jednakże rozluźnienie obostrzeń i bardzo niski odsetek zaszczepionych przeciwko grypie w Polsce (ok. 4%) może zaowocować dynamicznym zwiększeniem liczby zakażeń (3).

Czy grypa jest groźna?

Przechorowanie grypy dla osoby zdrowej zwykle nie wiąże się z poważnymi konsekwencjami. Należy jednak pamiętać, że powikłania grypy obejmują między innymi zapalenia płuc (bakteryjne, współistniejące z COVID-19) prowadzące do ostrej niewydolności oddechowej, zapalenie serca i powikłania neurologiczne (w tym zespoły demielinizacyjne) (4). U młodych i nieobciążonych osób częstość ciężkich powikłań, które wymagają hospitalizacji, oscyluje w granicach 1 na 10 000 zakażeń (5). Tutaj należy zdać sobie sprawę ze związku powszechności zakażenia z potencjalnymi powikłaniami. Bezwzględna liczba chorób dotkniętych ciężkimi powikłaniami może zatem sięgać kilkuset dotychczas młodych i zdrowych osób rocznie. U chorujących w starszym wieku, małych dzieci lub obciążonych wielochorobowością powikłania są kilkunastokrotnie lub nawet kilkudziesięciokrotnie częstsze (5). Ponadto grupą osób, które narażone są na częstsze infekcje i cięższy ich przebieg są kobiety ciężarne.

Szczepienie w Polsce. fot. panthermedia

Finansowanie szczepień w Polsce

Wagę problemu dostrzega Narodowy Fundusz Zdrowia, finansując koszt kwalifikacji i podania szczepionki każdemu chętnemu. Ponadto w grupach ryzyka zakup szczepionki podlega 50% refundacji (dzieci i młodzież do 18. r.ż, dorośli 18.-65. r.ż. z grup ryzyka oraz zdrowe osoby w wieku 65-75 lat) lub pełnej refundacji (kobiety ciężarne, seniorzy >75. r.ż.) (6). Kobiety ciężarne można szczepić w całej ciąży szczepionkami inaktywowanymi, preferencyjnie w 2. lub 3. trymestrze ciąży (7).

Przebieg akcji szczepień

Optymalnie zaszczepić się jest przed szczytem zachorowań na grypę, czyli w okresie od września do grudnia. Szczepionkę na grypę można przyjąć w dowolnym odstępie czasowym od szczepienia na COVID-19. Dostępne dane naukowe wskazują na bezpieczeństwo i wysoką skuteczność jednoczesnego podania obydwu szczepionek (8). Takie postępowanie jest aktualnie polecane również w Polsce (9). Szczepionki na grypę uważane są za preparaty o korzystnym profilu bezpieczeństwa. Działania niepożądane obejmują przede wszystkim odczyny w miejscu podania (ból, obrzęk, zaczerwienienie, świąd), niekiedy także pojawiają się objawy ogólnoustrojowe (gorączka, ból głowy, złe samopoczucie). Skuteczność szczepień nie jest absolutna z powodu dużej zmienności wirusa grypy. Niemniej jednak pozwalają one zmniejszyć częstość laboratoryjnie potwierdzonych infekcji o 44-67% u dorosłych i 29-87 % u dzieci w zależności od stosowanej szczepionki.

Podsumowanie

Grypa w czasie pandemii COVID-19 nie zniknęła. Powikłania grypy mogą prowadzić do ciężkich uszkodzeń narządowych oraz śmierci. Biorąc pod uwagę wysokie bezpieczeństwo oraz zadowalającą skuteczność dostępnych szczepionek przeciwko grypie, nie należy zapominać o ich stosowaniu. Przede wszystkim u osób z grup podwyższonego ryzyka, a preferencyjnie w całej populacji.

 

Piśmiennictwo

Źródło tekstu:

  • 1. Kumar S i wsp. Causes of Vaccine Hesitancy in Adults for the Influenza and COVID-19 Vaccines: A Systematic Literature Review. Vaccines (Basel). 2022 Sep 13;10(9):1518.
    2. http://wwwold.pzh.gov.pl/oldpage/epimeld/grypa/index.htm [dostęp 11.2022]
    3. https://szczepienia.pzh.gov.pl/faq/jaki-jest-poziom-zaszczepienia-przeciw-grypie-w-polsce/ [dostęp 11.2022]
    4. Uyeki TM i wsp. Influenza. Lancet. 2022 Aug 27;400(10353):693-706.
    5. Rothberg MB i wsp.Complications of viral influenza. Am J Med. 2008 Apr;121(4):258-64.
    6. https://szczepienia.pzh.gov.pl/szczepionki/grypa/?strona=9#komu-przysluguja-refundowane-szczepionki-przeciw-grypie-w-sezonie-2022/2023 [dostęp 11.2022]
    7. https://szczepienia.pzh.gov.pl/faq/w-jaki-sposob-kobieta-w-ciazy-moze-zaszczepic-sie-przeciw-grypie-bezplatnie/[dostęp 11.2022]
    8. Janssen C I wsp. Coadministration of seasonal influenza and COVID-19 vaccines: A systematic review of clinical studies. Hum Vaccin Immunother. 2022 Oct 18:2131166.
    9 . Antczak A i wsp. Rekomendacje zespołu ekspertów dotyczące jednoczesnego stosowania szczepionek przeciw grypie i COVID-19. Lekarz POZ. 2021;7(4).

Kategorie ICD:


Reklama
(0)
Komentarze