Zaloguj
Reklama

Zespół antyfosfolipidowy – jedna z przyczyn nawracających poronień

Zespół antyfosfolipidowy – jedna z przyczyn nawracających poronień
Fot. panthermedia
(0)

Zespół antyfosfolipidowy to jedna z niezapalnych chorób układowych tkanki łącznej. W ginekologii i położnictwie jest rozpatrywany jako przyczyna niepowodzeń położniczych, głównie poronień. Obecność przeciwciał antyfosfolipidowych, charakterystycznych dla tej choroby, zwiększa również ryzyko porodu przedwczesnego, zaburzeń wzrostu płodu czy wystąpienia nadciśnienia tętniczego indukowanego ciążą u matki. Jakie postępowanie powinno się wdrożyć u chorych pacjentek planujących ciążę i w jej trakcie?

Reklama

Leczenie zespołu antyfosfolipidowego

W przypadku wystąpienia epizodu zakrzepicy leczenie jest uzależnione od lokalizacji zakrzepu i czasu, jaki upłynął od upośledzenia drożności naczynia. Stosuje się wówczas najczęściej leki przeciwzakrzepowe, a czasem także trombolityczne (rozpuszczające zakrzep). W razie potrzeby i przy takiej możliwości można przeprowadzić zabiegi wewnątrznaczyniowe mające na celu usunięcie materiału zatorowego.

Nie istnieje niestety żadna metoda mająca na celu wyleczenie zespołu antyfosfolipidowego. Po jego rozpoznaniu kluczowa jest profilaktyka incydentów zakrzepowych. Może być ona pierwotna, jeśli u danego pacjenta taki epizod jeszcze nie wystąpił lub wtórna, jeśli zdarzył się co najmniej raz i chcemy zapobiec jego powtórzeniu. W profilaktyce pierwotnej stosuje się kwas acetylosalicylowy, a w przypadkach zwiększonego ryzyka zakrzepicy, np. podczas długotrwałego unieruchomienia czy przy zabiegach chirurgicznych zaleca się rozszerzenie terapii o heparynę drobnocząsteczkową. W profilaktyce wtórnej stosuje się również w razie potrzeby leki zmniejszające krzepliwość krwi z grupy antagonistów witaminy K, do których należy acenokumarol i warfaryna.

W niektórych przypadkach, przy szczególnie wysokich mianach przeciwciał, zaleca się także włącznie glikokortykosteroidoterapii lub innych leków immunosupresyjnych, które mają na celu redukcję miana przeciwciał.

Postępowanie z pacjentką planującą ciążę lub ciężarną z zespołem antyfosfolipidowym

Ocenia się, że zespół antyfosfolipidowy może być przyczyną nawet 20% nawracających utrat ciąż. Szczególnie niepomyślne rokowanie dotyczy pacjentek, u których stwierdza się wysokie miano antykoagulantu toczniowego, epizod zakrzepicy w trakcie poprzednich ciąż czy nieprawidłowe przepływy w tętnicach macicznych w obrazie badania ultrasonograficznego. Bezwzględnie przed każdą ciążą należy oznaczyć u pacjentki z rozpoznanym zespołem antyfosfolipidowym miano przeciwciał antyfosfolipidowych APLA.

Jeśli wspomniane przeciwciała zostały wykryte przypadkowo, a pacjentka nie miała wcześniej epizodów zakrzepicy, zaleca się niewłączanie leczenia lub ewentualnie małe dawki kwasu acetylosalicylowego. W przypadku obciążonego wywiadu położniczego, ale niskiego miana przeciwciał, zaleca się przyjmowanie kwasu acetylosalicylowego przez cały okres ciąży, a w połogu, który jego okresem większego narażenia na epizody zakrzepowe, dodatkowe włączenie heparyny drobnocząsteczkowej. Przy obciążonym wywiadzie położniczym i wysokim mianie przeciwciał należy stosować kwas acetylosalicylowy i heparynę drobnocząsteczkową przez cały okres ciąży i połogu. Wśród rzadziej stosowanych metod leczenia można wymienić terapię immunoglobulinami lub zabiegi plazmaferezy.

Zaleca się, aby w okresie ciąży u pacjentek z zespołem antyfosfolipidowym badanie położnicze było przeprowadzane co dwa tygodnie w pierwszym trymestrze ciąży i co tydzień od początku drugiego trymestru. W wybranych przypadkach zaleca się nawet długotrwałą hospitalizację, aby możliwie szybko zwalczać ewentualne powikłania groźne dla zdrowia i życia matki i płodu. Badanie ultrasonograficzne powinno w drugiej połowie ciąży odbywać się w co miesięcznych odstępach. Ginekolodzy muszą być szczególnie wyczuleni na obecność wszelkich odstępstw od normy podczas jego wykonywania. Należy zwracać uwagę szczególnie na przepływy w naczyniach, stan łożyska i tempo rozwoju płodu.

Piśmiennictwo

Źródło tekstu:

  • Interna Szczeklika 2017. Red. Gajewski P. Wyd. Medycyna Praktyczna. Kraków 2017.
    Położnictwo i ginekologia. T. 1. Red. G. H. Bręborowicz. Wyd. PZWL. Warszawa 2015.
    Levy R.A.: Antiphospholipid Antibodies and Antiphospholipid Syndrome during Pregnancy: Diagnostic Concepts. „Frontiers in Immunology” 2015/5, no. 7, pp. 6-205.
    Cadavid A.P.: Aspirin: The Mechanism of Action Revisited in the Context of Pregnancy Complications. „Frontiers in Immunology” 2017/3, no. 15, pp. 8-261.

Kategorie ICD:


Reklama
(0)
Komentarze